Άνοια Συμπτώματα – Αίτια – Διαχείριση

Η άνοια είναι ένα σύνολο συμπτωμάτων που επηρεάζουν τις γνωστικές λειτουργίες του εγκεφάλου, και εμφανίζεται κυρίως σε πιο ηλικιωμένους ανθρώπους. Μόνο στην Ελλάδα, πάσχουν περίπου 200.000 άτομα, ενώ υπολογίζεται να ξεπεράσουν τα 600.000 μέχρι το 2050, κυρίως λόγω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής.

Περιεχόμενα:

Άνοια, Dementia

Άνοια τι είναι

Η άνοια είναι ένας γενικός όρος που περιγράφει ένα σύνδρομο, μια ποικιλία συμπτωμάτων και καταστάσεων που επηρεάζουν τη μνήμη, τη σκέψη, τη γλώσσα και τη συμπεριφορά.

Οι ασθενείς συχνά δυσκολεύονται να θυμηθούν πρόσφατα γεγονότα και μπορεί να ξεχάσουν πώς να κάνουν απλές εργασίες, όπως το φαγητό, το μπάνιο ή το ντύσιμο.

Η άνοια είναι απαραίτητα γεροντική άνοια;

Παλαιότερα, ένα άτομο που είχε προβλήματα με τη μνήμη και άλλες γνωστικές λειτουργίες θεωρούνταν προχωρημένης ηλικίας, αλλά σήμερα ο όρος “γεροντική άνοια” δεν χρησιμοποιείται πλέον.

Τώρα, ο όρος “άνοια” χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα άτομο που δεν είναι σε θέση να εκτελέσει τις καθημερινές του δραστηριότητες λόγω γνωστικής διαταραχής, η οποία μπορεί να είναι προσωρινή ή μόνιμη. Η φροντίδα ηλικιωμένων με άνοια στο σπίτι, απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, υπομονή και ψυχικά αποθέματα εκ μέρους των ανθρώπων που τους φροντίζουν.

Διαφορά Άνοιας και Αλτσχάιμερ

Ο πιο συνηθισμένος τύπος άνοιας (70-80%) είναι η νόσος Αλτσχάιμερ. Χαρακτηρίζεται από προοδευτική απώλεια μνήμης και απώλεια γνωστικών λειτουργιών, που ενδεχομένως μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη άνοια, και προσβάλλει κυρίως άτομα άνω των 65 ετών.

Άνοια αίτια

Μπορεί να είναι πρωτογενής ή δευτερογενής. Η πρωτοπαθής προκαλείται από νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος του Alzheimer, η αγγειακή και η άνοια του σώματος Lewy.

Η δευτεροπαθής, περιλαμβάνει αίτια που προκαλούνται από εγκεφαλικές βλάβες, λοιμώξεις, ψυχιατρικές διαταραχές, μεταβολικές διαταραχές, κατάχρηση ουσιών και φάρμακα, που αν αντιμετωπιστούν έγκαιρα και αποτελεσματικά, μπορεί να θεραπευτεί πλήρως.

Αίτια δευτεροπαθούς άνοιας αναλυτικά:

• Λοιμώξεις που έχουν αντίκτυπο στο νευρικό σύστημα (π.χ. μηνιγγίτιδα – εγκεφαλίτιδα, σύφιλη, νόσος του Lyme).

• Μεταβολικές διαταραχές (π.χ. χαμηλό σάκχαρο, υποθυρεοειδισμός, χαμηλά επίπεδα νατρίου και έλλειψη ασβεστίου).

• Σοβαρή έλλειψη βιταμινών συμπλέγματος Β (Β1, Β6 και Β12)

• Αλκοολισμός.

• Χρόνια έκθεση σε τοξικές ουσίες.

• Εγκεφαλικοί όγκοι.

Άνοια Συμπτώματα-Στάδια

Σε ένα άτομο με άνοια, ο εγκέφαλος αδυνατεί να λειτουργήσει κανονικά. Δεν είναι σε θέση να εκτελέσει τις φυσιολογικές του λειτουργίες. Η απώλεια μνήμης μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά ή να επέλθει γρήγορα.

Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν αλλαγές στη σκέψη, τη συμπεριφορά, την επικοινωνία και τις σωματικές ικανότητες.

Ανάλογα με την αιτία πρόκλησης της άνοιας, προκύπτουν κάποιες βασικές κατηγορίες συμπτωμάτων. Αναλυτικά:

Διαταραχές σε γνωστικές λειτουργίες

Άνοια συμπτώματα, απώλεια μνήμης

1. Απώλεια μνήμης

Η απώλεια μνήμης είναι βασικό σύμπτωμα σε κάθε τύπο άνοιας. Στα πρώτα στάδια ο ασθενής δυσκολεύεται να θυμηθεί πρόσφατα γεγονότα και καταστάσεις. Ένα ακόμη διακριτό σύμπτωμα είναι ότι επαναλαμβάνουν συνεχώς τις ίδιες ερωτήσεις ή λόγια.

Σε προχωρημένο στάδιο δυσκολεύονται να θυμηθούν ακόμη και οικεία πρόσωπα. Γενικότερα, παρατηρείται δυσκολία στην επικοινωνία και απώλεια ορθής κρίσης.

2. Διαταραχή στο λόγο

Ο ασθενής δυσκολεύεται να βρει τις σωστές λέξεις για να εκφραστεί ή ακόμη και να τις κατανοήσει σε μια συζήτηση.

3. Αποπροσανατολισμός

Ο ασθενής δυσκολεύεται σταδιακά να προσανατολιστεί ή να θυμηθεί οικεία τοπία και διαδρομές που κάνει ή έκανε συχνά. Είναι πολύ εύκολο να χαθεί χωρίς να γνωρίζει πώς να επιστρέψει στο σπίτι του.

4. Δυσκολία εκτέλεσης καθημερινών εργασιών

Ο ασθενής αδυνατεί να κάνει ακόμη και απλές συντονισμένες ενέργειες ή να αντιδράσει ανάλογα με τις αλλαγές στο περιβάλλον του. Για παράδειγμα, μπορεί να αδυνατεί ή να δυσκολεύεται να καθαρίσει ένα φρούτο ή να αντιδράσει λογικά σε μια ενδεχόμενη απειλή.

Διαταραχές στη συμπεριφορά

1. Αλλαγές στην προσωπικότητα

Ο ασθενής έχει έντονες ψυχολογικές μεταπτώσεις, θυμώνει πιο εύκολα, μπορεί να γίνει επιθετικός ή να έχει ανάρμοστη συμπεριφορά σε πρόσωπα και καταστάσεις χωρίς να υπάρχει σοβαρός λόγος.

2. Κατάθλιψη

Η κατάθλιψη είναι από τα πιο κρίσιμα συμπτώματα, αφού αν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να επιταχύνει την εξέλιξη της. Προφανώς, επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα του ασθενούς και των οικείων του.

3. Απάθεια

Ο ασθενής δεν βρίσκει πια ενδιαφέρον σε πράγματα που τον ευχαριστούσαν προηγουμένως. Για παράδειγμα ένα χόμπυ ή δραστηριότητα, κάποιο αγαπημένο πρόσωπο κ.λπ.. Ένα παράλληλο σύμπτωμα είναι και η παντελής αδιαφορία σε θέματα προσωπικής υγιεινής.

4. Ψευδαισθήσεις

Ανάλογα με το αιτία πρόκλησης της άνοιας, ο ασθενής μπορεί να έχει ψευδαισθήσεις σε οποιαδήποτε αισθητηριακή λειτουργία (όσφρηση, όραση, ακοή), και να βλέπει ή να ακούει πράγματα και πρόσωπα που προφανώς δεν γίνονται αντιληπτά από τους γύρω τους.

5. Παραλήρημα

Προέρχεται κυρίως από απώλεια αντίληψης και έμμονων ιδεών χωρίς να υπάρχει λογική ή αξιολογική κρίση. Ο ασθενής μπορεί να καταλήξει σε ασυνάρτητα συμπεράσματα και ιδέες που του δημιουργούν άγχος και φόβο. Για παράδειγμα μπορεί να νομίζει ότι όλοι θέλουν να του κάνουν κακό.

6. Αλλαγές στον ύπνο

Οι αλλαγές ή διαταραχές στον ύπνο ενός ασθενή, μπορεί να περιλαμβάνουν αλλαγή ωραρίου ύπνου (κάνουν το βράδυ, πρωί), πολλές ώρες ύπνου, πολλά μικρά διαστήματα ύπνου ή παραμιλητό και έντονη κινητικότητα κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Άνοια Αντιμετώπιση-Θεραπεία

Η αντιμετώπιση της άνοιας εξαρτάται από την αιτία πρόκλησης της, καθώς και τη σωστή και έγκαιρη διάγνωση που πρέπει να γίνεται από νευρολόγο ή/και νευροψυχολόγο.

Κάποιες μορφές που οφείλονται σε αίτια δευτεροπαθούς άνοιας, μπορούν να θεραπευτούν πλήρως, ενώ σε κάποιες άλλες μορφές που οφείλονται σε αίτια πρωτοπαθούς άνοιας, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι απλά να επιβραδύνουμε την εξέλιξη της νόσου, και να κάνουμε όσο πιο ποιοτική γίνεται την ποιότητα ζωής και καθημερινότητας του ασθενούς και των οικείων του. Δεν υπάρχει θεραπεία στις περιπτώσεις πρωτοπαθούς άνοιας.

Για το λόγο αυτό, στον Άγιο Εφραίμ είμαστε δίπλα σας όταν οι συνθήκες και η απαιτητική καθημερινότητα δεν σας επιτρέπουν να φροντίσετε τους αγαπημένους σας όσο θα θέλατε. Παρέχουμε υπηρεσίες για φροντίδα ηλικιωμένων στο σπίτι σε εξαιρετικά προσιτές τιμές.

Συχνές Ερωτήσεις

1. Πώς ξεκινάει η άνοια;

1. Απώλεια μνήμης σε βαθμό που επηρεάζει την καθημερινότητα.
2. Δυσκολία εύρεσης κατάλληλων λέξεων κατά την επικοινωνία.
3. Επαναληψιμότητα ερωτήσεων και φράσεων.
4. Έντονες αλλαγές στην προσωπικότητα και στη διάθεση.
5. Απάθεια και έλλειψη ενδιαφέροντος σε πρόσωπα, καταστάσεις και δραστηριότητες που προηγουμένως απολάμβανε ο ασθενής.
6. Σύγχυση και άγχος.
7. Σταδιακή απώλεια αίσθησης προσανατολισμού.

2. Πώς πεθαίνουν οι άνθρωποι με άνοια;

Ανάλογα πάντα με την αιτία που την προκάλεσε, οι ασθενείς στο τελικό της στάδιο πεθαίνουν από τις επιπλοκές της χωρίς να αποτελεί η ίδια η άνοια αιτία θανάτου. Οι επιπλοκές μπορεί να είναι μια λοίμωξη, ένας θρόμβος, υπερβολική απώλεια βάρους και κακή διατροφή, εισροφητική πνευμονία κ.α.. Τα παραπάνω σχετίζονται με την παντελή έλλειψη αντίληψης, την κατάθλιψη και την ακινησία.

3. Πώς γίνεται διάγνωση της άνοιας;

Διαγιγνώσκεται από έναν νευρολόγο ή/και νευροψυχολόγο. Λαμβάνεται το ιστορικό του ασθενούς, γίνεται νευρολογική εξέταση και ειδικά νευροψυχολογικά tests, γενικός αιματολογικός έλεγχος, ενδεχομένως κάποια απεικονιστική εξέταση για να αποκλειστούν άλλες τυχόν παράλληλες παθήσεις και σε σπάνιες περιπτώσεις κάποιες ειδικότερες εξετάσεις.

4. Πώς συμπεριφερόμαστε σε άτομα με άνοια

1. Να μιλάτε αργά και καθαρά πρόσωπο με πρόσωπο.
2. Να είστε ήρεμοι και να αποφεύγετε οποιαδήποτε αντιπαράθεση.
3. Να διατηρείτε σταθερό καθημερινό πρόγραμμα στις απαραίτητες διαδικασίες.
4. Να είστε στοργικοί και να προστατεύετε τον αυτοσεβασμό και την αξιοπρέπεια τους.
5. Να χρησιμοποιείτε και μη λεκτική επικοινωνία (εκφράσεις, ορισμένες χειρονομίες, χαμόγελο, άγγιγμα κ.λπ.).
6. Να διατηρείτε ένα σταθερό, ήσυχο και καθαρό περιβάλλον διαβίωσης.
7. Να φροντίζετε για τη σωστή σίτιτση και υγεία του ατόμου, ενθαρρύνοντας τη σωματική άσκηση.

5. Προσδόκιμο ζωής άνοιας

Εξαρτάται από την αιτιολογία της άνοιας. Γενικά, οι ασθενείς ζουν κατά μέσο όρο 4-8 χρόνια μετά τη διάγνωση της, χωρίς να σημαίνει ότι αποτελεί κανόνα, αφού μπορεί να ζήσουν πολύ περισσότερο και σε σχέση πάντα με τη φροντίδα που λαμβάνουν.

Πηγές:

Η Εταιρεία Άγιος Εφραίμ συστάθηκε το 2017 με σκοπό την κατ’ οίκον φροντίδα ατόμων τρίτης ηλικίας. Στόχος μας ήταν να εξασφαλίσουμε την αξιοπρεπή και ασφαλή διαβίωση των ηλικιωμένων στην οικεία τους.

Επικοινωνία

211 118 0300

office@agiosefraim.com

Βασιλέως Παύλου 161, Σπάτα

Social Media