Γεροντική άνοια και παραισθήσεις

Η γεροντική άνοια και οι παραισθήσεις πολλές φορές είναι παθήσεις που παρουσιάζονται ταυτόχρονα, προκαλώντας προβλήματα στην καθημερινότητα του αγαπημένου σας προσώπου.

Γεροντική άνοια και παραισθήσεις

Με την εκφύλιση των εγκεφαλικών κυττάρων, ο εγκέφαλος επηρεάζει τις αισθήσεις των ανθρώπων με άνοια. Έτσι, δημιουργούνται παραισθήσεις που βάζουν σε κίνδυνο την υγεία του πάσχοντα.

Σε αυτό το άρθρο, θα μάθετε όλους τους τρόπους που η γεροντική άνοια προκαλεί παραισθήσεις μέσω της εκφύλισης του εγκεφάλου.

Η Άγιος Εφραίμ ΚοινΣΕπ, με σκοπό τη στήριξη των φροντιστών και των αγαπημένων τους με άνοια, διαθέτει εξειδικευμένο προσωπικό, που με ενσυναίσθηση, φροντίδα και προσοχή, θα εξασφαλίσει την αξιοπρεπή και ασφαλή διαβίωση των ηλικιωμένων στην οικεία τους.

Η γεροντική άνοια και παραισθήσεις παρουσιάζονται συχνά παράλληλα. Οι νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, η αγγειακή άνοια και η άνοια με σωμάτια Lewy, αλλοιώνουν και καταστρέφουν τα κύτταρα του εγκεφάλου. 

Έτσι, η φροντίδα ηλικιωμένων με άνοια στο σπίτι γίνεται ανάγκη και προσφέρεται με ιδιαίτερη ευλάβεια και αγάπη από όλους τους εμπλεκόμενους -φροντιστές, νοσηλευτές και επαγγελματίες υγείας.

Περιεχόμενα

Άνοια αίτια

Τα αίτια της άνοιας μπορεί να είναι πρωτογενή ή δευτερογενή:

  • Πρωτοπαθής άνοια ονομάζουμε την άνοια από νευροεκφυλιστικές ασθένειες.
  • Δευτεροπαθή άνοια θεωρούμε την άνοια που προκλήθηκε από επιμέρους παθήσεις, που αν αντιμετωπιστούν έγκαιρα και αποτελεσματικά, θεραπεύονται πλήρως.

Δείτε αναλυτικά τα αίτια και τα συμπτώματα της άνοιας στο ξεχωριστό άρθρο μας.

Οι παραισθήσεις στη γεροντική άνοια

Όταν ένας άνθρωπος πάσχει από τη νόσο Αλτσχάιμερ, ή άλλο τύπο άνοιας, τότε οι βλάβες που προκαλούνται στον εγκέφαλο, μπορούν να παραμορφώνουν τις αισθήσεις του.

Προκαλούνται λοιπόν οι λεγόμενες παραισθήσεις και ίσως να βλέπει, να ακούει, να μυρίζει ή να γεύεται κάτι το οποίο δεν υπάρχει εκεί.

Κάποιες παραισθήσεις ίσως να είναι τρομακτικές για τον πάσχοντα, ενώ άλλες φορές, οι παραισθήσεις μπορεί απλά να αφορούν αντικείμενα, άτομα ή καταστάσεις από το παρελθόν του.

Συχνά, η γεροντική άνοια και παραισθήσεις προκαλούνται από την άνοια με σωμάτια Lewy. Είναι πιθανό όμως να προκληθεί και από τη νόσο Αλτσχάιμερ στα τελικά στάδιά της.

Τι είναι οι παραισθήσεις από άνοια;

Οι παραισθήσεις είναι εσφαλμένη κατανόηση των αισθήσεων από τον εγκέφαλο. Ο πάσχοντας βιώνει λοιπόν πράγματα και καταστάσεις που δεν συνάδουν με την πραγματικότητα.

Αυτό οφείλεται στις εκφυλιστικές αλλαγές που η άνοια προκαλεί στον εγκέφαλο, ειδικά στα τελευταία στάδια της. 

Στις παραισθήσεις της γεροντικής άνοιας, ο αγαπημένος σας μπορεί να δει το πρόσωπο ενός παλιού φίλου σε κάποιο αντικείμενο του σπιτιού ή να ακούσει την φωνή του και να αρχίσει μια συζήτηση με το άτομο νομίζοντας πως βρίσκεται εκεί. 

Πώς ξεχωρίζουμε τις παραισθήσεις λόγω άνοιας;

Ανάλογα με τις αισθήσεις που επηρεάζονται εκείνη τη στιγμή, έχουμε διαφορετικούς τύπους παραισθήσεων:

  • Ακουστικές παραισθήσεις: όπου ο άνθρωπος με άνοια ακούει κάτι το οποίο δεν είναι εκεί, όπως φωνές ή βήματα.
  • Οσφρητικές παραισθήσεις: όπου ο πάσχοντας μυρίζει πράγματα τα οποία δεν υπάρχουν γύρω του, όπως αρώματα ή καπνό.
  • Απτικές παραισθήσεις: όπου ο ηλικιωμένος νιώθει πως κρατούν το χέρι του ή πως έντομα περπατούν πάνω του.
  • Γευστικές παραισθήσεις: όπου το άτομο γεύεται φαγητά ή αντικείμενα που δεν βρίσκονται εκεί, όπως η μεταλλική γεύση του αίματος ή η αλμυρή γεύση ενός τυριού.
  • Οπτικές παραισθήσεις: όπου ο ασθενής βλέπει άτομα ζώα ή αντικείμενα που δεν είναι εκεί.

Μάλιστα, οι οπτικές παραισθήσεις είναι οι πιο συνήθεις, ειδικά σε ανθρώπους που πάσχουν από γεροντική άνοια με σωμάτια Lewy.

Αυτές οι παραισθήσεις είναι συχνά περίπλοκες, ρεαλιστικές και ζωηρές και συνήθως αφορούν σε ανθρώπους ή ζώα. Διαρκούν για αρκετά λεπτά και εμφανίζονται πολύ συχνά.

Οι παραισθήσεις αυτές μπορεί να προκαλούν μεγάλη ψυχική δυσφορία και φόβο στο αγαπημένο σας πρόσωπο. Έτσι, ένας άνθρωπος με άνοια χρειάζεται συνεχή φροντίδα. 

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι παραισθήσεις αυτές είναι ευχάριστες και καθησυχαστικές για το αγαπημένο σας πρόσωπο. Αυτό φυσικά εξαρτάται από την ίδια την παραίσθηση του ηλικιωμένου και πώς ανταποκρίνεται το περιβάλλον του.

Αίτια παραισθήσεων από γεροντική άνοια

Οι παραισθήσεις συνδέονται άμεσα με την επιδείνωση της υγείας του εγκεφάλου. Είναι πολύ συχνό σύμπτωμα σε ηλικιωμένους που πάσχουν από άνοια με σωμάτια Lewy και άνοια της νόσου Πάρκινσον. Οι ηλικιωμένοι που βρίσκονται στα τελευταία στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ, μπορεί επίσης να υποφέρουν από παραισθήσεις.

Οι παραισθήσεις προκαλούνται επίσης από άλλες παθήσεις ή αρρώστιες όπως:

  • πυρετό
  • επιληπτική κρίση
  • εγκεφαλικό επεισόδιο
  • ημικρανία
  • λοίμωξη

Ασθένειες που προκαλούν φλεγμονές ή λοιμώξεις, όπως η πνευμονία, μπορεί μέσω των συμπτωμάτων τους να επηρεάσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραλήρημα, το οποίο είναι μια σοβαρή πάθηση, που άμεσα επηρεάζει το προσδόκιμο ζωής του ηλικιωμένου, λόγω των επιπλοκών που αυτό προκαλεί.

Πώς καταλαβαίνετε αν κάποιος έχει παραισθήσεις;

Κάποιες φορές το αγαπημένο σας πρόσωπο μπορεί να φαίνεται πως έχει παραισθήσεις, αλλά στην πραγματικότητα, να έχει μπερδευτεί ή αποπροσανατολιστεί.

Τα παρακάτω θα σας βοηθήσουν να ξεχωρίσετε την απώλεια ορθής κρίσης από τις παραισθήσεις:

  • Οι παραισθήσεις διαφέρουν από την λανθασμένη κατανόηση του περιβάλλοντος ή των προσώπων που βρίσκονται σε αυτό.

    Δώστε προσοχή στο τι λέει το αγαπημένο σας πρόσωπο, τι περιγράφει και ελέγξτε αν κάτι γύρω του θα μπορούσε να προκαλεί αυτό που νιώθει.

    Για παράδειγμα, αν περιγράψει πως βλέπει πολλά έντομα και υπάρχει ένα μοτίβο σχημάτων στο χαλί, τότε ίσως απλά αντιλαμβάνεται λάθος το περιβάλλον του.

    Αν αλλάξετε ή καλύψετε την πηγή του ερεθίσματος (όπου εδώ είναι το χαλί), τότε ίσως σταματήσει το αγαπημένο σας πρόσωπο να έχει παραποιημένο ερέθισμα.
  • Αν το άτομο με άνοια έχει ακουστικές παραισθήσεις (δηλαδή να ακούει κάτι το οποίο δεν βρίσκεται εκεί), τότε θα μπορούσατε να κανονίσετε εξετάσεις για την ακοή του.

    Αν φοράει ακουστικά βαρηκοΐας, ελέγξτε αν αυτά λειτουργούν σωστά και σιγουρευτείτε πως το αγαπημένο σας πρόσωπο τα φοράει σωστά. Μπορεί να έχει θέματα με την ακοή και όχι απαραίτητα παραισθήσεις.
  • Αν έχει παραισθήσεις στη γεύση, τότε σιγουρευτείτε πως το πρόβλημα δεν προκαλείται από βλάβες στα ούλα ή τα δόντια, είτε με εξετάσεις, είτε με απλή παρατήρηση.

Τρόποι στήριξης ατόμου με γεροντική άνοια και παραισθήσεις

Οι παραισθήσεις στη γεροντική άνοια είναι ένα θέμα ψυχοφθόρο και ευαίσθητο, τόσο για τον φροντιστές όσο και για τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Η στήριξη μπορεί να επιτευχθεί με σωστή συμπεριφορά και επικοινωνία, ή με φάρμακα για γεροντική άνοια (κατόπιν ιατρικής συμβουλής).

Πώς συμπεριφερόμαστε σε άτομα με παραισθήσεις από άνοια;

Όταν ανταποκρίνεστε στις παραισθήσεις του ανθρώπου με άνοια, πρέπει να δίνετε ιδιαίτερη προσοχή. Το πώς θα ανταποκριθείτε εσείς, έχει πολύ μεγάλη σημασία στην δική τους υγεία και ανταπόκριση. Αν το αγαπημένο σας πρόσωπο έχει παραισθήσεις δοκιμάστε τα εξής:

  • Εξηγείστε τι συμβαίνει με ηρεμία. Αν δεν μπορεί να κατανοήσει και να θυμηθεί την πληροφορία που δώσατε, επαναλάβετέ την αφού το αγαπημένο σας πρόσωπο ηρεμήσει. Αν παρόλα αυτά, δεν είναι δυνατό αυτό, μην πιέσετε την κατάσταση. Παραπάνω πίεση θα οδηγήσει σε παραπάνω δυσφορία και φόβο.
  • Να είστε ήρεμοι και να μην οδηγείστε σε αντιπαράθεση.
  • Μείνετε δίπλα στο άτομο και καθησυχάστε το. Ζητήστε να σας περιγράψει τις παραισθήσεις του.
  • Οι παραισθήσεις ίσως να προκαλούνται από συγκεκριμένα ερεθίσματα ή περιβάλλοντα. Η ομαλή απομάκρυνση του ατόμου από αυτά ίσως βοηθήσει στην σταδιακή εξαφάνιση των παραισθήσεων.
  • Σιγουρευτείτε ότι ο άνθρωπος δεν πεινάει, δεν διψάει ή δεν νιώθει με κάποιον τρόπο άβολα. Η αφυδάτωση, η δυσκοιλιότητα ή κάποια λοίμωξη μπορεί να οδηγήσουν σε παραλήρημα, ένα σημαντικό αίτιο των παραισθήσεων.
  • Αποσπάστε την προσοχή του αγαπημένου σας προσώπου με κάτι δημιουργικό και ευχάριστο. Παρατηρείστε αν αυτό θα σταματήσει τις παραισθήσεις.
  • Οι άνθρωποι στα  τελευταία στάδια γεροντικής άνοιας είναι λιγότερο πιθανό να έχουν ακουστικές παραισθήσεις αν έχουν κάποιον δίπλα τους για παρέα.

Αν οι παραισθήσεις επηρεάζουν πολλές από τις αισθήσεις του ατόμου, τότε αναζητήστε ιατρική βοήθεια, αφού αυτές μπορεί να προκαλούνται από κάποια άλλη σοβαρή πάθηση. Συγκεκριμένα, απευθυνθείτε σε ειδικό αν οι παραισθήσεις:

  • Τρομάζουν το άτομο.
  • Διαρκούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
  • Συμβαίνουν συχνά.

Ποιο είναι το καλύτερο φάρμακο για τη γεροντική άνοια και παραισθήσεις

Δυστυχώς, δεν υπάρχει φαρμακευτική αγωγή που να αναστέλλει τα συμπτώματα της άνοιας ή να εξυγιαίνει έναν άνθρωπο που πάσχει από αυτή.

 Όμως οι παραισθήσεις, ειδικά σε ανθρώπους που πάσχουν από άνοια με σωμάτια Lewy, ίσως να επηρεάζονται από φάρμακα κατά της άνοιας κατόπιν ιατρικής συμβουλής.

Τα αντιψυχωσικά φάρμακα μπορούν, κάποιες φορές, να μειώσουν τις πιο σοβαρές και δυσάρεστες παραισθήσεις. Θα πρέπει να χρησιμοποιούνται όμως, μόνο με ιατρική συνταγή και όταν άλλες θεραπείες δεν λειτουργούν, λόγω των σοβαρών και δυσάρεστων παρενεργειών. Μια τέτοιου είδους αγωγή πρέπει να ελέγχεται συχνά και χρειάζεται επίβλεψη.

Συχνές Ερωτήσεις

1. Γεροντική άνοια και επιθετικότητα

Όσο εξελίσσονται τα στάδια της άνοιας, η εκφύλιση του εγκεφάλου αλλοιώνει τις λειτουργίες του. Έτσι οδηγούμαστε σε παραισθήσεις και αλλαγές προσωπικότητας, που μπορεί να κάνουν το αγαπημένο σας πρόσωπο πιο επιθετικό χωρίς κάποια σοβαρή αιτία.

2. Ηρεμιστικά για άνοια

Στα τελικά στάδια της άνοιας, το αγαπημένο σας πρόσωπο μπορεί συχνά να αντιδρά με τρόπο που θέτει σε κίνδυνο την ακεραιότητά του και το περιβάλλον του. Οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή πρέπει να γίνεται μόνο κατόπιν εξετάσεων και ιατρικής συνταγής. Η σωστή και ήρεμη επικοινωνία, ένα σταθερό και ήσυχο περιβάλλον, μπορεί να βοηθήσει στην ψυχική ηρεμία, τη βέλτιστη ποιότητα και το καλύτερο προσδόκιμο ζωής του αγαπημένου σας προσώπου.

Συμπέρασμα

Η γεροντική άνοια είναι μια δυσάρεστη και σοβαρή ασθένεια, που θα επηρεάζει την καθημερινότητα του ασθενούς και φυσικά του φροντιστή.

Οι παραισθήσεις που προκαλούνται κάνουν ακόμα πιο δύσκολη την φροντίδα του αγαπημένου σας προσώπου αφού χρειάζεται συνεχή στοργή και υποστήριξη.

Για αυτό το λόγο, στην Άγιο Εφραίμ ΚοινΣΕπ, είμαστε δίπλα σε εσάς και τους αγαπημένους σας, όταν οι απαιτήσεις και η πίεση της καθημερινότητας δεν σας το επιτρέπει. 

Πηγές: 

Σχολιάστε

Η Εταιρεία Άγιος Εφραίμ συστάθηκε το 2017 με σκοπό την κατ’ οίκον φροντίδα ατόμων τρίτης ηλικίας. Στόχος μας ήταν να εξασφαλίσουμε την αξιοπρεπή και ασφαλή διαβίωση των ηλικιωμένων στην οικεία τους.

Επικοινωνία

211 118 0300

office@agiosefraim.com

Βασιλέως Παύλου 161, Σπάτα

Social Media