Κολοστομία – Όσα θες να γνωρίζεις

Η κολοστομία ή αλλιώς, παρά φύση έδρα, αποτελεί ένα είδος στομίας. Πρόκειται για την παρουσία ενός τμήματος του παχέος εντέρου στο δέρμα της κοιλιάς μέσω του οποίου γίνεται η αποβολή των κοπράνων και του περιεχομένου του εντέρου. 

Κολοστομία, σάκος κοπράνων

Έπειτα από μια σειρά επεμβάσεων στην κοιλιά και στο έντερο από τον χειρουργό, δημιουργείται η στομία στην περιοχή γύρω από το έντερο, όπου προσκολλάται κάποια συσκευή – ειδικό πλαστικό σακουλάκι κολοστομίας. Με τον τρόπο αυτό γίνεται η συλλογή του περιεχομένου και το άδειασμά του σε τακτά χρονικά διαστήματα. 

Περιεχόμενα:

Πότε γίνεται η κολοστομία

Η κολοστομία γίνεται κατά κύριο λόγο σε περιπτώσεις επεμβάσεων του παχέος εντέρου ή ενός μεγάλου περιπρωκτικού τραύματος, το οποίο επιβάλλει την ανακατεύθυνση του εντερικού περιεχομένου. 

Στην δημιουργία μιας στομίας μπορεί να οδηγήσουν επεμβάσεις γνωστές ως «φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου», περιλαμβάνοντας την ελκώδη κολίτιδα και την νόσο του Crohn. 

Ακόμη, η κολοστομία αποτελεί μια ασφαλή μέθοδο όταν η εκτέλεση αναστόμωσης είναι αδύνατη ή αμφίβολη για τον ασθενή. 

Η στομία δημιουργείται κυρίως στις σοβαρές περιπτώσεις, ενηλίκων ή παιδιών, που υποφέρουν από χρόνια και εξαντλητικά συμπτώματα ή όταν υπάρχει ανάγκη επείγουσας χειρουργικής επέμβασης.

Σημαντικό προεγχειρητικό βήμα αποτελεί ο προσδιορισμός της ακριβούς θέσης στην κοιλιά, ώστε να μην επηρεαστεί η ομαλή καθημερινότητα του ασθενή. 

Οι τύποι στους οποίους διακρίνεται η κολοστομία είναι οι εξής:

  • Μόνιμη, όταν η αποκατάσταση της συνέχειας του εντέρου είναι αδύνατη
  • Προσωρινή, όταν πρόκειται να γίνει επανένωση του εντέρου

Είδη κολοστομίας

Υπάρχουν αρκετά διαφορετικά είδη κολοστομίας, τα οποία σχετίζονται με τον τρόπο δημιουργίας τους και αναλόγως του ύψους του εντέρου όπου έχει δημιουργηθεί η στομία.Τα συχνότερα λοιπόν είδη είναι τα εξής:

  • Τελική κολοστομία: συνήθως βρίσκεται στην αριστερή πλευρά της κοιλιάς. Σχετίζεται με το τελικό τμήμα του παχέος εντέρου που έχει τοποθετηθεί στο δέρμα. Γίνεται έπειτα από επέμβαση αφαίρεσης του ορθού και του πρωκτού λόγω καρκίνου ή έπειτα από επείγουσες επεμβάσεις.
  • Κολοστομία αγκύλης (loop): η εκστόμωση στο δέρμα των δύο αυλών του εντέρου (κεντρικός-περιφερικός). Ο ένας αυλός διενεργεί την αποβολή των κοπράνων και ο δεύτερος την παραγωγή βλέννας. Πρόκειται για ένα παροδικό είδος, ενώ έπειτα από ορισμένο χρονικό διάστημα συγκλείονται.
  • Ειλεοστομία τελική: σχετίζεται με το τελικό κομμάτι του λεπτού εντέρου, αφού έχει αφαιρεθεί ολικώς το παχύ έντερο.
  • Ειλεοστομία προφυλακτική: συνήθως είναι loop (αγκύλης) και έχει προστατευτική δράση σε μία αναστόμωση έπειτα από το χειρουργείο συνήθως για καρκίνο του ορθού, μέσα από την εκτροπή του περιεχομένου του εντέρου. Πρόκειται για ένα παροδικό είδος, ενώ έπειτα από ορισμένο χρονικό διάστημα συγκλείεται.

Κολοστομία και περιποίηση

Αφού δημιουργηθεί η κολοστομία, ο ασθενής εκπαιδεύεται καταλλήλως ως προς την περιποίησή της και τη φροντίδα του δέρματος τοπικά, αλλά και την εφαρμογή των σάκων κοπράνων. Οι σάκοι κοπράνων είναι ειδικά σακουλάκια κολοστομίας, τα οποία μπορούν να αλλαχθούν εύκολα κι απλά.

Κολοστομία και περιποίηση

Η εκπαίδευση αυτή είναι καίριας σημασίας για την ομαλή προσαρμογή του ασθενούς στον νέο αυτό τρόπο ζωής, αλλά και για τη λειτουργικότητά του στην καθημερινότητά του. Σύμφωνα με έρευνες, τέσσερις μέρες αρκούν για την εκμάθηση της περιποίησης της στομίας. 

Τα βήματα που ουσιαστικά πρέπει να ακολουθήσει ο ασθενής κατά τη φροντίδα της στομίας περιλαμβάνουν:

  • Ορθή επιλογή του σάκου συλλογής κοπράνων, ανάλογα με τις ανάγκες του.
  • Ορθή επιλογή της βάσης αναλόγως του στομίου.
  • Σωστή αλλαγή του συστήματος συλλογής.
  • Σωστή φροντίδα και καθαρισμό της περιστομικής περιοχής, με την χρήση καθαριστικών που σέβονται το pH του δέρματος, σωστό σκούπισμα, ταμποναριστό στέγνωμα, καθώς και χρήση ειδικών σκευασμάτων για να αποφευχθούν ερεθισμοί.
  • Επίδειξη υποκλυσμού, αν βέβαια η μέθοδος αυτή ταιριάζει στον ασθενή.

Σε περίπτωση που ο ηλικιωμένος αγαπημένος σας έχει κολοστομία και χρειάζεται βοήθεια για την περιποίηση της στομίας, μπορείτε να απευθυνθείτε σε εμάς, καθώς παρέχουμε άμεση και εγγυημένη νοσηλεία κατ’ οίκον με μεμονωμένες νοσηλευτικές πράξεις.  

Τι επιπλοκές μπορεί να δημιουργήσει η κολοστομία;

Η δημιουργία της κολοστομίας μπορεί να οδηγήσει σε διάφορες επιπλοκές, οι συνηθέστερες από τις οποίες είναι:

  • Απόφραξη του ορθού: αν είχατε κολοστομία αλλά το ορθό και το πρωκτό παραμένουν άθικτα, υπάρχει η περίπτωση απόρριψης βλέννας από το κάτω μέρος. Η παραγωγή βλέννας γίνεται από την επένδυση του εντέρου ώστε να βοηθήσει στη διέλευση των κοπράνων. 
  • Παραμυϊκή κήλη: η ώθηση των μυών γύρω από το στόμιο από τα έντερα,προκαλώντας μια διόγκωση κάτω από το δέρμα αισθητά. Για τη μείωση κινδύνου εμφάνισής της, φορέστε κάποιο ρούχο στήριξης, αποφύγετε τη βαριά ανύψωση και τέντωμα και διατηρήστε ένα υγιές βάρος.
  • Μπλοκάρισμα της στομίας: Ορισμένες φορές στην κολοστομία παρατηρείται ένα μπλοκάρισμα της στομίας με τη μη διέλευση πολλών κοπράνων, το φούσκωμα και πρήξιμο στην κοιλιακή χώρα, τις κράμπες στην κοιλιά, τη διόγκωση του στομίου, την εμφάνιση ναυτίας ή εμετού.

Σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να προχωρήσετε σε:

  • αποφυγή κατανάλωσης στερεών τροφίμων προς το παρόν
  • πρόσληψη άφθονων υγρών
  • μασάζ στην κοιλιά σας και την περιοχή γύρω από τη στομία
  • ένα ζεστό μπάνιο για μερικά λεπτά για τη χαλάρωση των κοιλιακών μυών σας
  • Διαρροή: όταν τα απορρίμματα της πέψης διαρρέουν στο δέρμα ή μέσα στην κοιλιακή χώρα. Η αλλαγή διαφορετικών σάκων και συσκευών μπορεί να ελέγξει μια εξωτερική διαρροή, όμως μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω χειρουργική επέμβαση σε περίπτωση που η διαρροή είναι εσωτερική.
  • Ισχαιμία στο στομάχι: όταν μετά από χειρουργική επέμβαση μειώνεται η παροχή αίματος στο στόμιο και ενδεχομένως χρειαστεί κι άλλη χειρουργική επέμβαση

Κολοστομία και δυσκοιλιότητα

Μετά την επέμβαση δημιουργίας κολοστομίας, ένα πρόβλημα που παρατηρείται συχνά είναι η δυσκοιλιότητα. Δεν χρειάζεται να ανησυχήσετε, καθώς αποτελεί κάτι φυσιολογικό. 

Προσπαθήστε όμως να την αντιμετωπίσετε, προσαρμόζοντας τη διατροφή σας καταλλήλως και καταναλώνοντας τροφές που σας βοηθούν στην κένωση.

Συνιστάται η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας λαχανικών και φρούτων, η αποφυγή προϊόντων γάλακτος και τροφών όπως τα πορτοκάλια, οι ξηροί καρποί, τα σπαράγγια, τα μανιτάρια, οι πατάτες, το ρύζι και τα μακαρόνια. Προτιμήστε από την άλλη, να καταναλώνετε εσπεριδοειδή, όπως ακτινίδια και πορτοκάλια.

Η σωματική άσκηση συντελεί στο να κινητοποιηθεί το έντερο, όπως και η αυξημένη πρόσληψη υγρών (τουλάχιστον 2 λίτρα υγρά ημερησίως).

Κολοστομία και διάρροια

Ως αντίθετο πρόβλημα, ορισμένοι ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε επέμβαση και δημιουργία κολοστομίας ενδεχομένως να παρατηρήσουν διάρροια ή υδαρή κόπρανα. Χωρίς να συντρέχει όμως απόλυτα, λόγος ανησυχίας. 

Την διάρροια μπορεί να προκαλέσει η γαστρεντερίτιδα, άλλες εντερικές παθήσεις ή η λήψη ορισμένων φαρμάκων. Μεμονωμένα περιστατικά διάρροιας ενδέχεται να προκλήθηκαν από κάποια τροφή που καταναλώθηκε και ο οργανισμός θα ανταποκριθεί αναλόγως για την αντιμετώπισή της.

Στη διάρροια, προκειμένου να αντικαταστήσετε την απώλεια υγρών θα πρέπει να αυξήσετε την πρόσληψή τους, αλλά και την κατανάλωση τροφών όπως οι πατάτες, το ρύζι και τα μακαρόνια. 

Παρόλα αυτά, τρεις ή παραπάνω διαδοχικές κενώσεις με υδαρή κόπρανα ενέχουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης και θα πρέπει να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας σχετικά.

Κολοστομία και διατροφή

Η δημιουργία κολοστομίας συνεπάγεται και την υιοθέτηση ενός υγιεινού μοντέλου διατροφής. Σε γενικές γραμμές, δεν χρειάζεται να ακολουθήσετε μια εξαιρετικά αυστηρή διατροφή αφότου υποβληθείτε σε εγχείρηση κολοστομίας. 

Αυτό βέβαια εξαρτάται από την χλωρίδα του εντέρου του κάθε ασθενή, καθώς ενδεχομένως ορισμένα τρόφιμα που συστήνονται να σας ενοχλούν ή το αντίθετο. Για τον λόγο αυτό, η συμβουλή του γιατρού σας είναι απαραίτητη. 

Αρχικά, ξεκινήστε με μικρές μερίδες και γεύματα ανά τακτά χρονικά διαστήματα και αυξήστε σταδιακά τις ποσότητες, μέχρι να επανέλθετε στις κανονικές μερίδες σας πριν την επέμβαση.

Πέραν της ισορροπημένης διατροφής, θα πρέπει να πλένετε σωστά τα τρόφιμα, τρώγοντας αργά, με ηρεμία και μασώντας καλά το φαγητό με κλειστό στόμα και χωρίς να μιλάτε ώστε να αποφύγετε τη δημιουργία αερίων.   

Σε περίπτωση που εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας άτομο δεν είναι σε θέση να φροντίσει για την υγιεινή και ισορροπημένη καθημερινή σίτισή του, μπορείτε να δείτε εδώ την υπηρεσία μας «Μαγείρεμα στο Σπίτι», που ικανοποιεί τις εκάστοτε διατροφικές και μαγειρικές σας ανάγκες.  

Τροφές που πρέπει να αποφεύγετε 

Μετεγχειρητικά, στην κολοστομία θα πρέπει να αποφεύγετε κάποια τρόφιμα που μπορεί να προκαλέσουν διάρροια, αέρια, οσμές ή φούσκωμα. 

Συνολικά, στην κολοστομία δεν συνίσταται η κατανάλωση των εξής τροφίμων:

  • Ωμά λαχανικά πλούσια σε φυτικές ίνες (λάχανο, μαρούλι, ντομάτα με τη φλούδα, μπάμιες, κουνουπίδι, μπρόκολο, χόρτα).
  • Φλούδες και σπόρους φρούτων, όπως το ακτινίδιο, οι φράουλες, το καρπούζι, τα σύκα, το ρόδι και γενικά όσα περιέχουν σπόρους και πολλές ίνες.
  • Ψωμί και δημητριακά πολύσπορα.
  • Όσπρια (φακές, φασόλια, μπιζέλια, αρακάς κουκιά, ρεβίθια).
  • Καλαμπόκι και ποπ κορν.
  • Καστανό ρύζι.
  • Πικάντικα τρόφιμα και κάποια μπαχαρικά (κάρι, κύμινο και τσίλι σε σκόνη).
  • Ξηροί καρποί και σπόροι (ή κέικ και γλυκά με ξηρούς καρπούς).
  • Τηγανητά και κρέατα, λουκάνικα.
  • Κρεμμύδι και σκόρδο.
  • Ανθρακούχα ποτά, τσίχλες και ροφήματα με καλαμάκι.

Τροφές που πρέπει να προτιμάτε

  • Τροφές με ίνες (ψωμί ολικής αλέσεως, δημητριακά, μπανάνες, κλπ.).
  • Τροφές που μειώνουν ή ελέγχουν τις οσμές: γιαούρτι (με προβιοτικά συστατικά), μέντα, νερό, χυμός κράνμπερι, ξινόγαλα και μαϊντανός.
  • Χυμός μήλου.
  • Ρύζι και ζυμαρικά (καλά μαγειρεμένα).
  • Καθαρισμένα φρούτα (ωμά, σε κομπόστα ή σε χυμό).
  • Τρυφερά λαχανικά ή βραστά (πέρα από αυτά που προαναφέρθηκαν).
  • Κρέας (χοιρινό, μοσχάρι, κοτόπουλο, γαλοπούλα – χωρίς λίπος ή δέρμα και καλά βρασμένα).
  • Χυλός βρώμης (κουάκερ).
  • Κρέμα ρυζιού ή αραβοσίτου.
  • Πατάτα (βρασμένη και ξεφλουδισμένη ή πουρέ).

Κολοστομία και νερό

Το παχύ έντερο, το οποίο βοηθά κατ’ αποκλειστικότητα στο να απορροφηθούν τα υγρά και τα  μεταλλικά στοιχεία και να αποδοθούν στο σώμα, κατά την κολοστομία αντικαθίσταται από τη στομία. Έτσι, θα πρέπει να αυξήσετε την κατανάλωση νερού και υγρών εν γένει, καθώς η απορρόφησή τους δεν γίνεται όπως θα έπρεπε στον οργανισμό. 

Η αντιστάθμιση αυτή της ποσότητας νερού στο σώμα μπορεί να γίνει με το να καταναλώνετε τουλάχιστον 2,5 λίτρα νερό ημερησίως. Βέβαια, η κατανάλωση νερού εξαρτάται από το είδος της κολοστομίας. Συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 1,5-2 λίτρων.

Γενικότερα, η πρόσληψη μεγάλης ποσότητας υγρών κρίνεται απαραίτητη, αποφεύγοντας όμως τα αλκοολούχα και αεριούχα ποτά, τα οποία ενδεχομένως να επιδεινώσουν ένα σύνηθες πρόβλημα της κολοστομίας, την εμφάνιση αερίων και φουσκώματος του σάκου.

Κολοστομία και τρόπος ζωής

Η δημιουργία κολοστομίας μπορεί να απαιτεί την διαφοροποίηση ορισμένων διατροφικών συνηθειών σας, χωρίς όμως να επιβάλλει την εξοκλήρου αλλαγή του τρόπου ζωής σας. 

Αφού προσαρμοστείτε και εκπαιδευτείτε στην περιποίηση της στομίας, μπορείτε να συνεχίσετε τις καθημερινές σας ασχολίες χωρίς ιδιαίτερες αλλαγές. Αυτό ισχύει και για τομείς όπως οι εξής:

1. Άθληση

Μπορείτε να συνεχίσετε την άθλησή σας σε οποιαδήποτε μορφή συνηθίζατε, όπως χορός, κολύμπι, τρέξιμο. Πρέπει απλώς να προσέξετε ώστε να μην τραυματιστεί η στομία.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε την ύπαρξη ειδικών εξαρτημάτων στήριξης του σάκου, τα οποία αυτομάτως θα σας απαλλάξουν από το άγχος απώλειας ή μετακίνησής του. 

Έχετε υπόψιν ακόμη, πως τα ρούχα με έντονα σχέδια μπορούν να καλύψουν ορισμένα μικρά εξογκώματα. Τα φαρδιά t-shirts και οι φόρμες με ψηλή μέση θα σας κάνουν να νιώσετε πιο άνετα κατά τη σωματική σας άσκηση. 

2. Ταξίδια

Η κολοστομία δεν αποτελεί εμπόδιο για ταξίδια που θέλετε να πραγματοποιήσετε στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό. Θα χρειαστεί να συγκεντρώσετε όλα τα απαραίτητα υλικά, αφού πρώτα επιλέξετε προσεκτικά το είδος ταξιδιού και διαμονής σας. 

Φροντίστε να έχετε άμεση πρόσβαση σε τουαλέτα για το άδειασμα ή την αλλαγή του σάκου σας.

3. Ερωτική ζωή

Μια επέμβαση όπως η κολοστομία μπορεί να επιδράσει ποικιλοτρόπως στην ψυχολογία σας και σε αρκετές περιπτώσεις να μειώσει τη σεξουαλική σας διάθεση. 

Τόσο η οπτική αλλαγή του σώματος, όσο και η αίσθηση δυσοσμίας και ατυχήματος αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν την ομαλή ερωτική ζωή. Οι κολοστομημένοι ασθενείς μπορεί να παρουσιάσουν πλήρη σεξουαλική ικανότητα, έως και πλήρη ανικανότητα. 

Πέρα από τον κρίσιμο ψυχολογικό παράγοντα, μετά την επέμβαση, υπάρχει η πιθανότητα τοπικής βλάβης των νεύρων, πράγμα που συνεπάγεται δυσκολίες στον τομέα αυτό. Οι δυσκολίες αυτές με την πάροδο του χρόνου θα υποχωρήσουν. 

4. Εγκυμοσύνη και αντισύλληψη

Η γονιμότητά σας δεν επηρεάζεται από τη δημιουργία στομίας. Όσον αφορά στην ειλεοστομία, ενδεχομένως η επιλογή των αντισυλληπτικών χαπιών να είναι ατυχής λόγω της μη απορρόφησής τους από τον οργανισμό, πράγμα που θα πρέπει να συζητήσετε με τον γιατρό σας. 

Ακόμη, η στομία δεν εμποδίζει μια επιτυχημένη εγκυμοσύνη. Σε κάθε περίπτωση βέβαια, θα πρέπει να υπάρχει ενημέρωση. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις επιτυχημένης εγκυμοσύνης. Εφόσον επιθυμείτε να τεκνοποιήσετε, θα πρέπει να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Συχνές Ερωτήσεις

1. Τι είναι κολοστομία;

Η κολοστομία (παρά φύση έδρα) αποτελεί ένα είδος στομίας. Πρόκειται για την παρουσία ενός τμήματος του παχέος εντέρου στο δέρμα της κοιλιάς μέσω του οποίου γίνεται η αποβολή των κοπράνων και του περιεχομένου του εντέρου.

2. Ποιες τροφές δεν συνιστώνται στην κολοστομία;

Μετά την δημιουργία κολοστομίας, θα πρέπει να αποφεύγετε κάποια τρόφιμα που μπορεί να προκαλέσουν διάρροια, αέρια, οσμές ή φούσκωμα, όπως αυτά που είναι πλούσια σε ίνες, σπόρους, φλούδες, τα όσπρια, τα τηγανητά κλπ.

3. Ποιες τροφές είναι ωφέλιμες στην κολοστομία;

Μια ισορροπημένη διατροφή χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, παράλληλα με τη λήψη ινών σε μέτριο επίπεδο, αλλά και η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας υγρών, δρουν ευεργετικά στην κολοστομία.

4. Κολοστομία και δυσκοιλιότητα. Πώς σχετίζονται;

Η εμφάνιση δυσκοιλιότητας έπειτα από την επέμβαση στομίας αποτελεί σύνηθες φαινόμενο. Με κάποιες προσεγμένες επιλογές μιας υγιεινής και πλούσιας σε φρούτα, λαχανικά και υγρά, διατροφής μπορείτε να την περιορίσετε.

5. Πόσο νερό πρέπει να καταναλώνω στην κολοστομία;

Το παχύ έντερο που είναι υπεύθυνο για την απορρόφηση υγρών αντικαθίσταται από τη στομία. Επομένως, η πρόσληψη μεγάλης ποσότητας νερού και γενικότερα υγρών ημερησίως, κρίνεται απαραίτητη (περίπου 1,5-2 λίτρα).

6. Πότε γίνεται μία στομία (κολοστομία);

Η στομία, κατά κύριο λόγο, γίνεται σε περιπτώσεις επεμβάσεων του παχέος εντέρου ή ενός μεγάλου περιπρωκτικού τραύματος. 

Δημιουργείται στις σοβαρές περιπτώσεις ενηλίκων ή παιδιών, που υποφέρουν από χρόνια και εξαντλητικά συμπτώματα ή όταν υπάρχει ανάγκη επείγουσας χειρουργικής επέμβασης.

7. Η κολοστομία επηρεάζει τη λήψη φαρμάκων;

Η επέμβαση στομίας ενδεχομένως να επηρεάσει τον τρόπο αφομοίωσης και απορρόφησης των φαρμάκων από το σώμα σας. 
Θα πρέπει να γίνει έλεγχος των φαρμάκων που λαμβάνετε, τόσο από τον γιατρό και τον νοσηλευτή στομίας σας, όσο και από τον φαρμακοποιό σας.

Πηγές:

Σχολιάστε

Η Εταιρεία Άγιος Εφραίμ συστάθηκε το 2017 με σκοπό την κατ’ οίκον φροντίδα ατόμων τρίτης ηλικίας. Στόχος μας ήταν να εξασφαλίσουμε την αξιοπρεπή και ασφαλή διαβίωση των ηλικιωμένων στην οικεία τους.

Επικοινωνία

211 118 0300

office@agiosefraim.com

Βασιλέως Παύλου 161, Σπάτα

Social Media