Λευκά Αιμοσφαίρια – Όσα πρέπει να γνωρίζεις

Τα λευκά αιμοσφαίρια, γνωστά και ως λευκοκύτταρα, κυκλοφορούν στο αίμα και στο λεμφικό σύστημα, στοχεύοντας στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και την αντιμετώπιση των λοιμώξεων. 

Η παραγωγή τους γίνεται στο μυελό των οστών, ενώ αποτελούν μόλις το 1% του αίματος, παρόλο που βρίσκονται σε όλο το σώμα. Με την εμφάνιση μιας λοίμωξης ή φλεγμονώδους νόσου, γίνεται απελευθέρωση των λευκών αιμοσφαιρίων από τον οργανισμό, με σκοπό την αντιμετώπισή της.

Πρόκειται λοιπόν για μία κατηγορία κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος που βοηθούν στην προστασία του σώματος, τόσο από μολυσματικές ασθένειες, όσο και από ξένους «εισβολείς».

Λευκά Αιμοσφαίρια - Όσα πρέπει να γνωρίζεις

Αντίθετα με τα ερυθρά αιμοσφαίρια που είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά οξυγόνου σε όλο το σώμα, τα λευκά αιμοσφαίρια έχουν πυρήνα και μπορούν να κάνουν αλλαγές στο σχήμα τους και να μετακινούνται. 

Έχετε αναλογιστεί ποτέ γιατί τα λευκά αιμοσφαίρια παίζουν τόσο καθοριστικό ρόλο στην ευημερία μας; 

Ανακαλύψτε στο άρθρο που ακολουθεί τα βασικά είδη, τις λειτουργίες και τα αίτια υψηλών ή χαμηλών επιπέδων των λευκών αιμοσφαιρίων.

Είδη λευκών αιμοσφαιρίων

Ορισμένα λευκοκύτταρα έχουν διάρκεια ζωής μόλις 1-3 ημέρες και εξαιτίας αυτού παράγονται συνέχεια στο μυελό των οστών. Εμπλέκονται στην άμυνα του οργανισμού από εισβολείς αλλά και λοιμώξεις. Παρόλα αυτά, τα ίδια τα λευκοκύτταρα σχετίζονται και με τη δημιουργία φλεγμονών και την εκδήλωση αλλεργιών. 

Τα λευκά αιμοσφαίρια διακρίνονται στις εξής τρεις βασικές κατηγορίες:

Πολυμορφοπύρηνα (Κοκκιοκύτταρα)

Τα πολυμορφοπύρηνα αποτελούν κύτταρα που ανήκουν στη συγκεκριμένη ομάδα και ονομάστηκαν έτσι από τους πολλούς λοβούς υπάρχουν στον πυρήνα τους. Έχουν μεγαλύτερο μέγεθος σε σύγκριση με τα ερυθρά αιμοσφαίρια και είναι επίσης γνωστά ως κοκκιοκύτταρα, καθώς στο κυτταρόπλασμά τους υπάρχουν κοκκία. 

Τα κοκκία σχετίζονται με την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο πλαίσιο της ανοσολογικής απόκρισης του οργανισμού μας, ο οποίος προσπαθεί να αμυνθεί. 

Το χρώμα στο οποίο χρωματίζονται τα κοκκία κατά την απεικόνιση τους σε ένα μικροσκόπιο οδηγεί τα πολυμορφοπύρηνα στην κατάταξη τους σε τρεις υπό-ομάδες:

Ουδετερόφιλα

Τα κύτταρα αυτά λέγονται «ουδέτερα» εξαιτίας του χρωματισμού των κοκκίων τους με δύο χρωστικές (πορτοκαλί και μαύρη). Τα ουδετερόφιλα απαρτίζουν το μεγαλύτερο μέρος των λευκών αιμοσφαιρίων που βρίσκονται στο αίμα μας και αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας του οργανισμού μας, ενώ είναι τα πρώτα λευκοκύτταρα που καταφθάνουν στην περιοχή όπου υπάρχει φλεγμονή. 

Έχουν ως ρόλο τον καθαρισμό της περιοχής από τα κυτταρικά υπολείμματα μέσα από τη διαδικασία της φαγοκυττάρωσης. Τα ουδετερόφιλα συνιστούν το 40-75% των λευκών αιμοσφαιρίων και η διάρκεια ζωής τους είναι περίπου 4-5 ημέρες.

Ηωσινόφιλα

Ο επιλεκτικός χρωματισμός των κοκκίων των κυττάρων αυτών με την ηωσίνη (πορτοκαλί χρώμα) δίνει το όνομά της στα ηωσινόφιλα, τα οποία παίζουν βασικό ρόλο στην άμυνα του οργανισμού απέναντι στις παρασιτικές λοιμώξεις από βακτήρια και μύκητες. 

Τα ηωσινόφιλα συμβάλλουν στη φαγοκυττάρωση των κυτταρικών υπολειμμάτων σε μικρότερο βαθμό από τα ουδετερόφιλα, καθώς και στα επόμενα στάδια της φλεγμονής.

Ακόμη, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στις αλλεργικές αντιδράσεις με τη δημιουργία συμπλεγμάτων αντιγόνου-αντισώματος, ενώ συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στο να εξουδετερωθούν τα καρκινικά κύτταρα. 

Όταν βρίσκονται σε φυσιολογικά επίπεδα, συνιστούν περίπου το 1-6% των λευκών αιμοσφαιρίων, παραμένοντας στην κυκλοφορία του αίματος για 8-12 ώρες. Είναι δυνατή η επιβίωση τους στους ιστούς για επιπλέον 8-12 μέρες, χωρίς την ύπαρξη κάποιας διέγερσης.

Βασεόφιλα

Ο επιλεκτικός χρωματισμός των κοκκίων των κυττάρων με βαθύ μαύρο χρώμα οδηγεί στη δημιουργία των βασεόφιλων. Η ενεργοποίηση αυτών των κυττάρων γίνεται σε περίπτωση τραυματισμού ή λοίμωξης και βοηθούν στην απελευθέρωση ουσιών, όπως της ισταμίνης, της βραδυκινίνης και της σεροτονίνης που αυξάνουν τη ροή του αίματος στην περιοχή που έχει προσβληθεί, συμβάλλοντας στη φλεγμονώδη διαδικασία. 

Συμμετέχουν παράλληλα και στις αλλεργικές αντιδράσεις, ενώ τα κοκκία που βρίσκονται στην επιφάνεια των βασεόφιλων οδηγούν στην έκκριση μιας φυσικής αντιπηκτικής ουσίας, της ηπαρίνης. Αποτελούν μόλις το 0,01% έως 0,3% των λευκών αιμοσφαιρίων.

Λεμφοκύτταρα

Τα λεμφοκύτταρα έχουν μικρότερο μέγεθος από τα πολυμορφοπύρηνα, διαθέτοντας ένα μεγάλο στρογγυλό πυρήνα, ενώ το κυτταρόπλασμα τους δεν έχει κοκκία. Η ωρίμανση τους γίνεται στον λεμφικό ιστό και μεταναστεύουν μεταξύ αίματος και λέμφου. 

Τα λεμφοκύτταρα απαρτίζουν το 20-50% των λευκών αιμοσφαιρίων, ενώ διακρίνονται στις εξής κατηγορίες:

  • ΝΚ κύτταρα (κύτταρα φυσικοί φονείς), τα οποία συμβάλλουν στην άμυνα του οργανισμού μας σε όγκους και σε μολυσμένα από ιούς κύτταρα.
  • Β- και Τ-λεμφοκύτταρα: Τα Β-λεμφοκύτταρα έχουν ως βασική λειτουργία τους την έκκριση ουσιών, γνωστών ως αντισώματα, τα οποία κάνουν επίθεση στα αντιγόνα, δηλαδή στις ξένες ουσίες που έχουν εισβάλει στον οργανισμό μας. 


Τα Τ-λεμφοκύτταρα είναι υπεύθυνα για την επίθεση σε κύτταρα στόχους, όπως τα προσβεβλημένα κύτταρα από ιό ή τα μεταλλαγμένα κύτταρα σε καρκινικά. Αφού ενεργοποιηθούν, τα Β και Τ κύτταρα απελευθερώνουν τα λεγόμενα κύτταρα μνήμης, που έχουν μνήμη κάθε συγκεκριμένου αντιγόνου που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν και με τον τρόπο αυτό μπορούν αντεπιτεθούν σε περίπτωση που το παθογόνο αυτό επανεμφανιστεί.

Μονοκύτταρα

Τα μονοκύτταρα αποτελούν κύτταρα διακριτού πυρήνα που έχουν ενεργό συμμετοχή στην άμυνα του οργανισμού. Η παραγωγή τους γίνεται στο μυελό των οστών κι έπειτα ακολουθεί η αποδέσμευσή τους στην κυκλοφορία του αίματος. 

Η μετανάστευσή τους στους ιστούς γίνεται αφού παραμείνουν για σύντομο διάστημα στο αίμα. Χαρακτηρίζονται ως μακροφάγα, καθώς πλέον ανήκουν στο σύστημα των φαγοκυττάρων. 

Τα μονοκύτταρα έχουν διάρκεια ζωής για μήνες ή ακόμη και χρόνια, αποτελώντας το 2-10% των λευκών αιμοσφαιρίων.

Υψηλά & χαμηλά λεμφοκύτταρα αίτια

Λευκοκυττάρωση

Η λευκοκυττάρωση αναφέρεται στο φαινόμενο κατά το οποίο σε υγιείς ενήλικες, ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων είναι μεγαλύτερος από 11.000 κύτταρα ανά μL αίματος.

Η αύξηση του αριθμού λευκών αιμοσφαιρίων στο αίμα μπορεί να συμβαίνει εξαιτίας: 

  • Αυξημένης παραγωγής των λευκών αιμοσφαιρίων για να καταπολεμηθεί κάποια λοίμωξη
  • Ασθένειας του μυελού των οστών που προκαλεί τη μη φυσιολογική, αυξημένη παραγωγή των λευκών αιμοσφαιρίων
  • Διαταραχής του ανοσοποιητικού συστήματος, που οδηγεί στην αυξημένη παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων
  • Αντίδρασης σε κάποιο φάρμακο που αυξάνει την παραγωγή των λευκών αιμοσφαιρίων.

Οι πιο πιθανές αιτίες της λευκοκυττάρωσης είναι συνήθως οι εξής:

  • Οξεία λεμφοκυτταρική λευχαιμία
  • Οξεία μυελογενής λευχαιμία (AML)
  • Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις
  • Χρόνια λεμφοκυτταρική ή μυελογενής λευχαιμία
  • Φάρμακα, όπως κορτικοστεροειδή
  • Βακτηριακές ή ιογενείς Λοιμώξεις
  • Διαταραχή του μυελού των οστών (Μυελοφλεγμονή)
  • Αληθής πολυκυτταραιμία
  • Ρευματοειδής αρθρίτιδα 
  • Κάπνισμα
  • Έντονο συναισθηματικό ή σωματικό στρες
  • Φυματίωση
  • Κοκίτης

Συνήθως δεν υπάρχουν συγκεκριμένα συμπτώματα, η εκδήλωση των οποίων να σχετίζεται με τον αυξημένο αριθμό λευκών αιμοσφαιρίων.

Συμπτώματα ενδέχεται να εμφανιστούν μόνο σε ακραίες περιπτώσεις που η λευκοκυττάρωση οφείλεται σε κάποια κατάσταση που ασκεί επίδραση στο μυελό των οστών.

Λευκοπενία

Η λευκοπενία αναφέρεται στο φαινόμενο που παρατηρείται σε υγιείς ενήλικες, κατά το οποίο ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων δεν ξεπερνάει τα 4.000 κύτταρα ανά μL αίματος.

Ο αριθμός αυτός διαφέρει για τα παιδιά, αναλόγως της ηλικίας. Επιπλέον, υπάρχουν μερικοί υγιείς άνθρωποι, οι οποίοι έχουν πιο χαμηλό αριθμό λευκοκυττάρων από το φυσιολογικό. 

Η λευκοπενία σχετίζεται σχεδόν πάντα με τη μείωση συγκεκριμένου τύπου λευκοκυττάρων, όπως για παράδειγμα η ουδετεροπενία που αφορά στη μείωση ουδετερόφιλων κλπ.

Οι συνέπειες ποικίλλουν αναλόγως της λειτουργίας των κυττάρων της εκάστοτε ομάδας κυττάρων που παρατηρείται η «πενία». 

Η ύπαρξη χαμηλότερου αριθμού λευκών αιμοσφαιρίων στο αίμα μπορεί να υποδηλώνει κάποια από τις εξής καταστάσεις:

  • Ιογενή λοίμωξη που διαταράσσει προσωρινά το έργο του μυελού των οστών.
  • Ορισμένες διαταραχές που εμφανίζονται κατά τη γέννηση (συγγενείς) και μειώνουν τη λειτουργία του μυελού των οστών.
  • Καρκίνος ή άλλες ασθένειες που οδηγούν στην καταστροφή του μυελού των οστών.
  • Αυτοάνοσες διαταραχές που καταστρέφουν είτε τα λευκά αιμοσφαίρια, είτε τα κύτταρα του μυελού των οστών.
  • Σοβαρές λοιμώξεις που κάνουν χρήση των λευκών αιμοσφαιρίων με ταχύτερο ρυθμό από αυτό της παραγωγής τους.
  • Σαρκοείδωση, δηλαδή συγκέντρωση των φλεγμονωδών κυττάρων στο σώμα.
  • Λήψη φαρμάκων, όπως τα αντιβιοτικά, που οδηγούν στην καταστροφή των λευκών αιμοσφαιρίων.

Λευκά αιμοσφαίρια & υγεία εγκεφάλου

Εκτός από τον αριθμό των λευκοκυττάρων, σημαντικό ρόλο παίζει και το μέγεθος των λευκοκυττάρων στη διατήρηση της συνολικής υγείας του ατόμου, καθώς σύμφωνα με μία σύγχρονη έρευνα, τα μικρότερα τελομερή στα άκρα των χρωμοσωμάτων των λευκών αιμοσφαιρίων μπορεί να σηματοδοτήσουν αυξημένο κίνδυνο άνοιας

Τα τελομερή αποτελούν μια σύνθετη δομή μοναδικών επαναλήψεων των γραμμάτων του DNA, δρώντας ως κάλυμμα προστασίας για το γενετικό μας υλικό.

Το μικρότερο λοιπόν μήκος των τελομερών των λευκοκυττάρων σχετίζεται με την ολική και περιφερειακή δομή του εγκεφάλου και με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και της νόσου του Αλτσχάιμερ, αποτελώντας τελικά έναν προγνωστικό βιοδείκτη της υγείας του εγκεφάλου.

Λευκά Αιμοσφαίρια - Όσα πρέπει να γνωρίζεις

Εξέταση λευκών αιμοσφαιρίων

Για να διαγνωστούν διαταραχές που σχετίζονται με τον υψηλό ή χαμηλό αριθμό λευκοκυττάρων διενεργείται η εξέταση λευκών αιμοσφαιρίων.

Η εξέταση αυτή σχετίζεται με τη μέτρηση του αριθμού των λευκών αιμοσφαιρίων που υπάρχουν στο αίμα. 

Σε περίπτωση ασθενείας ενός ατόμου, το σώμα παράγει μεγαλύτερο αριθμό λευκών αιμοσφαιρίων για να καταπολεμήσει τα βακτήρια, τους ιούς ή άλλους εξωγενείς παράγοντες στους οποίους οφείλεται η ασθένεια. 

Από την άλλη, άλλες ασθένειες οδηγούν στη μείωση του αριθμού των λευκών αιμοσφαιρίων, όπως μερικοί τύποι καρκίνου και ο ιός HIV που στην ουσία κάνει επίθεση στα λευκά αιμοσφαίρια.

Υπάρχουν επίσης συγκεκριμένα φάρμακα, στα οποία συμπεριλαμβάνεται η χημειοθεραπεία, τα οποία προκαλούν την ελάττωση του αριθμού των λευκοκυττάρων.

Διαδικασία εξέτασης

Η εξέταση λευκών αιμοσφαιρίων γίνεται από έναν επαγγελματία υγείας, ο οποίος λαμβάνει δείγμα αίματος από μία φλέβα στο χέρι σας, με τη χρήση μιας μικρής βελόνας.

Με την εισαγωγή της βελόνας συλλέγεται μια μικρή ποσότητα αίματος μέσα σε μία σύριγγα ή φιαλίδιο. Ενδέχεται να νιώσετε μόνο ένα μικρό τσίμπημα όταν η βελόνα εισάγεται ή εξέρχεται, αλλά η ολοκλήρωση της διαδικασίας γίνεται σε λιγότερο από πέντε λεπτά. 

Σε περίπτωση που εσείς ή οι αγαπημένοι σας δεν είναι εφικτό να μετακινηθείτε, παρέχουμε τη δυνατότητα αιμοληψίας στο σπίτι αλλά και την παράδοση του δείγματος σε μικροβιολογικό εργαστήριο. Δείτε τις μεμονωμένες μας τιμές νοσηλευτικών πράξεων στο σπίτι.

Συχνές ερωτήσεις

1. Τι σχέση έχει η κούραση και χαμηλά λευκά αιμοσφαίρια;

Η ελάττωση του αριθμού των λευκών αιμοσφαιρίων κάτω από 4.000/μl αίματος, προκαλεί μία διαταραχή, γνωστή ως λευκοπενία, που σχετίζεται με την εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος. 

Η μείωση του αριθμού των λευκών αιμοσφαιρίων στο πλαίσιο της χαμηλής ανοσολογικής λειτουργίας του οργανισμού μπορεί να προκαλέσει στον ασθενή ποικίλα συμπτώματα, όπως κόπωση, αδυναμία, ζάλη ή απώλεια όρεξης, στοματικά έλκη κ.ά., ενώ σε ορισμένα άτομα εμφανίζεται και χαμηλός πυρετός χωρίς προφανή αιτία.

Επομένως, η κούραση συνδέεται με το μειωμένο αριθμό των λευκών αιμοσφαιρίων στο αίμα, αποτελώντας ένα από τα πιθανά συμπτώματα της λευκοπενίας.

2. Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές των λευκών αιμοσφαιρίων;

Οι φυσιολογικές τιμές των λευκών αιμοσφαιρίων στους υγιείς ενήλικες κυμαίνονται μεταξύ 4.000 και 11.000 κυττάρων ανά μικρόλιτρο (μL ή mcL) ή κυβικό χιλιοστό (mm3) αίματος, παρόλο που οι συγκεκριμένες τιμές ενδέχεται να διαφέρουν μεταξύ ανδρών και γυναικών. 

Οι εν λόγω τιμές όμως μπορεί να διαφέρουν μεταξύ χωρών ή και εργαστηρίων. Ειδικότερα, οι φυσιολογικές τιμές λευκοκυττάρων κυμαίνονται στους άνδρες μεταξύ 5.000 και 10.000 λευκών αιμοσφαιρίων ανά μL αίματος και στις γυναίκες μεταξύ 4.500 και 11.000 λευκών αιμοσφαιρίων ανά μL αίματος. Επιπλέον, υπάρχουν και οι εξής κατηγορίες στις φυσιολογικές τιμές λευκών αιμοσφαιρίων:

– Παιδιά 5.000-10.000 λευκά αιμοσφαίρια/μL αίματος.
– Εγκυμοσύνη: 6.000-17.000 λευκά αιμοσφαίρια/μL αίματος λόγω του στρες που προκαλεί η κυοφορία στο σώμα της εγκύου.
– Τοκετός-Λοχεία: 9.000-25.000 λευκά αιμοσφαίρια/μL αίματος. Οι τιμές αυτές συνήθως επανέρχονται στα φυσιολογικά επίπεδα περίπου 4 βδομάδες έπειτα από τον τοκετό.

3. Πώς μπορώ να αυξήσω τα λευκά αιμοσφαίρια;

Για να έχετε ένα ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα, είναι σημαντικό να διατηρείτε τα λευκά αιμοσφαίρια στα βέλτιστα επίπεδα.

Οι παρακάτω αλλαγές στην καθημερινότητα σας θα οδηγήσουν στην αύξηση του αριθμού των λευκών αιμοσφαιρίων σας:

– Υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών (δείτε ποιες τροφές αυξάνουν τα λευκά αιμοσφαίρια).
– Ποιοτικός ύπνος
– Τακτική Σωματική Άσκηση
– Χαλάρωση και Μείωση του στρες
– Σωστή Ενυδάτωση
– Ιατρική Παρέμβαση και συνταγογράφηση φαρμάκων, για παράδειγμα σε περιπτώσεις χημειοθεραπείας που μειώνουν προσωρινά τον αριθμό των λευκών αιμοσφαιρίων.

Πηγές:

Σχολιάστε

Η Εταιρεία Άγιος Εφραίμ συστάθηκε το 2017 με σκοπό την κατ’ οίκον φροντίδα ατόμων τρίτης ηλικίας. Στόχος μας ήταν να εξασφαλίσουμε την αξιοπρεπή και ασφαλή διαβίωση των ηλικιωμένων στην οικεία τους.

Επικοινωνία

211 118 0300

office@agiosefraim.com

Βασιλέως Παύλου 161, Σπάτα

Social Media