Ουρική Αρθρίτιδα – Όσα πρέπει να γνωρίζεις

Η ουρική αρθρίτιδα είναι μία φλεγμονώδης νόσος των αρθρώσεων που προκαλείται λόγω αυξημένης συγκέντρωσης ουρικού οξέος στον οργανισμό. 

Πρόκειται για μία χρόνια και ενδεχομένως την πιο κοινή φλεγμονώδη αρθροπάθεια. Παλαιότερα ήταν γνωστή και ως «ποδάγρα» λόγω του ότι εντοπίζεται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού. Ο συγκεκριμένος όρος δεν χρησιμοποιείται πια, καθώς δεν προσβάλλεται από τη νόσο μόνο η συγκεκριμένη άρθρωση. 

Η εμφάνιση της νόσου γίνεται συνήθως σε άτομα άνω των 50 ετών, προσβάλλοντας τους άντρες συχνότερα από τις γυναίκες, σε αναλογία 5:1. 

Ουρική Αρθρίτιδα - Όσα πρέπει να γνωρίζεις

Η αύξηση των ποσοστών εμφάνισης της νόσου τα τελευταία χρόνια οφείλεται στο αυξανόμενο προσδόκιμο ζωής, στις διατροφικές αλλαγές και στον αυξημένο αριθμό ασθενών που πάσχουν από νόσους σχετικές με την ουρική αρθρίτιδα, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και το μεταβολικό σύνδρομο.

Στο άρθρο αυτό θα βρείτε αναλυτικά τα αίτια, τη συμπτωματολογία, τη θεραπεία αλλά και την προτεινόμενη διατροφή για την ουρική αρθρίτιδα.

Ουρική αρθρίτιδα Αίτια

Η εμφάνιση της ουρικής αρθρίτιδας σχετίζεται με την αδυναμία ρύθμισης των επιπέδων παραγωγής ή αποβολής του ουρικού οξέος από τον οργανισμό μας. 

Το ουρικό οξύ παράγεται από τον οργανισμό μας ως τελικό προϊόν της διαδικασίας μεταβολισμού των πουρινών. Οι πουρίνες είναι ορισμένες πρωτεΐνες που υπάρχουν σε διάφορα τρόφιμα. Η φυσιολογική αποβολή του ουρικού οξέος γίνεται από τον οργανισμό διαμέσου των νεφρών και του γαστρεντερικού σωλήνα. 

Η υπερουριχαιμία αποτελεί μία κατάσταση που οφείλεται στην αδυναμία του οργανισμού να ρυθμίσει τα επίπεδα της παραγωγής ή της αποβολής του ουρικού οξέος ή και των δύο. 

Η κατάσταση αυτή συνεπάγεται επίπεδο ουρικού οξέος άνω των >6.8mg/dl, γεγονός που οδηγεί στο να εναποτίθενται κρύσταλλοι ουρικού μονονατρίου στις αρθρώσεις αλλά και τους περιβάλλοντες ιστούς, προκαλώντας τη φλεγμονή τους, δηλαδή την ουρική αρθρίτιδα. 

Πριν τα συμπτώματα της ουρικής αρθρίτιδας γίνουν αντιληπτά, προηγείται συνήθως μία περίοδος «σιωπηλής» υπερουριχαιμίας, κατά την οποία τα επίπεδα ουρικού οξέος είναι αυξημένα χωρίς να παρατηρούνται συμπτώματα. 

Υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό ατόμων που, παρόλο που έχουν υπερουριχαιμία δεν εκδηλώνουν στη συνέχεια ουρική αρθρίτιδα. Το ποσοστό των ατόμων που κάποια στιγμή θα την εκδηλώσουν ανέρχεται στο 10-15%. 

Ορισμένοι παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση ουρικής αρθρίτιδας είναι οι εξής: 

  • Συχνοί μικροτραυματισμοί της άρθρωσης
  • Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
  • Διατροφή πλούσια σε πουρίνες (σπλάχνα, όσπρια, μπύρα)
  • Λήψη κάποιων φαρμάκων, όπως ασπιρίνη, διουρητικά, αλλοπουρινόλη) 
  • Κακοήθεια
  • Γενετικοί προδιαθεσικοί παράγοντες

Βάσει ερευνών που εξετάζουν τη συσχέτιση μεταξύ ουρικής αρθρίτιδας και άνοιας, έχει αποδειχθεί ότι η ουρική αρθρίτιδα μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας τύπου Αλτσχάιμερ, ιδίως σε ηλικιωμένους ασθενείς. Παρατηρείται ότι η συσχέτιση μεταξύ ουρικής αρθρίτιδας και κινδύνου εμφάνισης άνοιας μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την ηλικία και τη διάρκεια της νόσου. 

Ουρική αρθρίτιδα Συμπτώματα

Η ουρική αρθρίτιδα εμφανίζεται κατά κύριο λόγο στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού. Σε σπάνιες περιπτώσεις προσβάλλονται κι άλλες αρθρώσεις, όπως του γονάτου, του αστραγάλου ή του χεριού.

Η ουρική αρθρίτιδα αποτελεί φλεγμονώδη νόσο, επομένως συνοδεύεται από τα συμπτώματα μιας οξείας φλεγμονής, όπως:

  • Πόνο: Από μέτριας έντασης έως πολύ ισχυρός και οξύς, εμποδίζοντας το βάδισμα ή αφυπνίζοντας τον ασθενή καθώς επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια της νύχτας
  • Οίδημα (πρήξιμο) των προσβεβλημένων αρθρώσεων
  • Θερμότητα
  • Ερυθρότητα
  • Περιορισμένη κινητικότητα της/των πασχουσών αρθρώσεων

Η διάρκεια των εν λόγω συμπτωμάτων είναι περίπου 2 εβδομάδες και έπειτα υποχωρούν ακόμη και χωρίς τη λήψη κάποιας θεραπευτικής αγωγής.

Μετά όμως από το πέρας εβδομάδων, μηνών ή και χρόνων, η φλεγμονή θα επανεμφανιστεί τόσο στις ίδιες αρθρώσεις, όσο και σε άλλες. 

Έπειτα θα υποχωρήσει ξανά και θα επανεμφανιστεί κ.ο.κ. Παρόλο που κατά τη διάρκεια των επεισοδίων αυξάνεται, κατά τη χρονική απόσταση μεταξύ των επεισοδίων μειώνεται.

Η φαρμακευτική αγωγή καθιστά αναγκαία την αντιμετώπισή της και συνεπώς, αυτού του μοτίβου εξάρσεων και υφέσεων. 

Ουρική αρθρίτιδα επιπλοκές

Όταν ο πόνος επιμένει για ένα χρονικό διάστημα περίπου 10 ετών, τότε η οξεία ουρική αρθρίτιδα από υποτροπιάζουσα μετατρέπεται σε χρόνια, κατά την οποία οι αρθρώσεις που έχουν προσβληθεί παρουσιάζουν έντονο και μόνιμο πόνο, οίδημα (πρήξιμο) και περιορισμένη κινητικότητα. 

Οι συγκεκριμένες βλάβες αποκτούν πλέον μη αναστρέψιμο χαρακτήρα, ενώ γίνεται «αποθήκευση» του αυξημένου ουρικού οξέος υπό τη μορφή κρυστάλλων ουρικού μονονατρίου στις αρθρώσεις και σε άλλα σημεία του σώματος προκαλώντας την εμφάνιση διογκώσεων που λέγονται «τόφοι».

Χωρίς τη λήψη της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής, ο πόνος θα επιμένει, ενώ ενδέχεται να οδηγήσει σε παραμορφωτική πολυαρθρίτιδα.

Ουρική αρθρίτιδα Θεραπεία

Για την αντιμετώπιση της ουρικής νόσου απαιτείται μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή για τα αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος, αλλά και στενή παρακολούθηση του πάσχοντος.  

Ο θεράπων γιατρός και συγκεκριμένα ο ρευματολόγος θα επιλέξει την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή για τον εκάστοτε ασθενή, προσαρμοζόμενος στις παθήσεις που συνυπάρχουν αλλά και στις ιδιαιτερότητές του. 

Η φαρμακευτική αγωγή που ενδείκνυται συνήθως περιλαμβάνει: 

  • Κολχικίνη
  • Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
  • Γλυκοκορτικοστεροειδή (κορτιζόνη)
  • Αναστολείς ιντερλευκίνης 1 (σε ανθεκτικές περιπτώσεις)
  • Χορήγηση αλλοπουρινόλης (για θεραπεία χρόνιας ουρικής αρθρίτιδας)

Για τη θεραπεία υπερουριχαιμίας γίνεται χορήγηση φαρμάκων που στοχεύουν στη μείωση της παραγωγής του ουρικού οξέος ή στην αύξηση της αποβολής του από τον οργανισμό.

Για τη μη φαρμακευτική θεραπεία της ουρικής αρθρίτιδας συστήνεται συνήθως:

  • Έλεγχος συγγενών ή επίκτητων καταστάσεων που ευνοούν την εμφάνιση υπερουριχαιμίας.
  • Αντικατάσταση -όσο είναι δυνατόν- τυχόν φαρμάκων που λαμβάνονται και ευνοούν την υπερουριχαιμία από άλλα που έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα.
  • Αλλαγή διατροφικών συνηθειών  και ελεγχόμενη απώλεια βάρους
  • Καθημερινή σωματική άσκηση ήπιας έντασης για την αποφυγή μικροτραυματισμών

Ουρική αρθρίτιδα Διατροφή

Ουρική Αρθρίτιδα και διατροφή

Η προληψη της χρόνιας μορφής της ουρικής αρθρίτιδας μπορεί να γίνει με τη βοήθεια της υιοθέτησης συγκεκριμένων διατροφικών συνηθειών, όπως με την κατανάλωση: 

  • Φρούτων
  • Λαχανικών
  • Γάλακτος
  • Τυριού
  • Αβγών

Επιπλέον, τόσο για την πρόληψη όσο και για την διαχείριση της νόσου πρέπει να αποφεύγονται:

  • Τροφές πλούσιες σε πουρίνες, όπως: εντόσθια, ζωμός κρέατος, αρνί, κατσίκι, οστρακοειδή (μύδια, στρείδια κ.ά.), μικρά ψάρια (σαρδέλα, σκουμπρί, γάβρος, ρέγγα).
  • Αλκοόλ (κυρίως μπύρες) και αναψυκτικά με γλυκαντικά.

Οι πάσχοντες από ουρική αρθρίτιδα επιτρέπεται να καταναλώνουν:

  • Γαλακτοκομικά με χαμηλή περιεκτικότητα λιπαρών
  • Αυγά
  • Ζυμαρικά
  • Ρύζι
  • Πατάτες (όχι τηγανητές) 
  • Φρούτα
  • Χυμοί φρούτων
  • Λαχανικά (εκτός από αρακά, φασόλια, σπανάκι, σπαράγγια, μανιτάρια, φακές, ντομάτα, κουνουπίδι)
  • Ελαιόλαδο και ελιές
  • Μέλι
  • Δημητριακά
  • Λευκό ή καλαμποκίσιο ψωμί
  • Ροφήματα, π.χ καφέ, τσάι και κακάο

Σε περίπτωση που εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας άτομο για οποιονδήποτε λόγο δεν είναι σε θέση να φροντίσει για την ποιοτική καθημερινή σίτισή του, δείτε εδώ την υπηρεσία μας «Μαγείρεμα στο Σπίτι», που ικανοποιεί τις εκάστοτε διατροφικές και μαγειρικές σας ανάγκες.  

Συχνές ερωτήσεις

1. Πώς μπορεί να γίνει πρόληψη της ουρική αρθρίτιδας;

Η πρόληψη της εμφάνισης ουρικής αρθρίτιδας αλλά και των επαναλαμβανόμενων προσβολών της μπορεί να γίνει με τους εξής τρόπους:

– Αποφυγή τροφών με μεγάλη περιεκτικότητα σε πουρίνες
– Διατήρηση υγιούς και φυσιολογικού σωματικού βάρους
– Διακοπή της υπερκατανάλωσης αλκοόλ
– Λήψη άφθονων υγρών

2. Πώς γίνεται η διάγνωση της ουρικής αρθρίτιδας;

Η ουρική αρθρίτιδα μπορεί να διαγνωσθεί αφού γίνει λήψη ιστορικού, κλινική εξέταση του ασθενή και εξέταση αίματος ώστε να προσδιοριστεί το επίπεδο ουρικού οξέος στο αίμα. 

Για τη διάγνωση της ουρικής αρθρίτιδας απαιτείται εξέταση αρθρικού υγρού ή δείγματος από ουρικό τόφο.

Συγκεκριμένα, αν κατά την εξέταση του συγκεκριμένου υγρού ή δείγματος γίνει εντοπισμός των χαρακτηριστικών κρυστάλλων του ουρικού μονονατρίου, τότε πρόκειται για ουρική αρθρίτιδα. 

Σε περίπτωση που η λήψη του αρθρικού υγρού έγινε κατά τη διάρκεια της φλεγμονής, τότε η καλλιέργειά του πρέπει να είναι στείρα μικροβίων για να μπορεί να αποκλειστεί η σηπτική αρθρίτιδα που προκαλείται από μικρόβια, για την αντιμετώπιση της οποίας χρειάζονται διαφορετικοί τρόποι αντιμετώπισης.

3. Ποιοι είναι οι τύποι ουρικής αρθρίτιδας;

Αναλόγως του μηχανισμού της, η ουρική αρθρίτιδα ταξινομείται σε πρωτοπαθή και δευτεροπαθή. Η πρωτοπαθής ουρική αρθρίτιδα αφορά σε περιπτώσεις υπερέκκρισης ή υπερπαραγωγής ουρικού οξέος.

Η δευτεροπαθής ουρική αρθρίτιδα σχετίζεται με μυελοϋπερπλαστικά νοσήματα ή με την θεραπευτική αντιμετώπισή τους, όπως φάρμακα που οδηγούν σε υπερουριχαιμία, νεφρική ανεπάρκεια, δηλητηρίαση από μόλυβδο, υπερπλαστικά δερματικά νοσήματα, διαταραχές ενζύμων κ.ά.

Πηγή: Hopkinsmedicine.org – Reactive Arthritis

Σχολιάστε

Η Εταιρεία Άγιος Εφραίμ συστάθηκε το 2017 με σκοπό την κατ’ οίκον φροντίδα ατόμων τρίτης ηλικίας. Στόχος μας ήταν να εξασφαλίσουμε την αξιοπρεπή και ασφαλή διαβίωση των ηλικιωμένων στην οικεία τους.

Επικοινωνία

211 118 0300

office@agiosefraim.com

Βασιλέως Παύλου 161, Σπάτα

Social Media