Ουρικό Οξύ – Όσα θέλεις να γνωρίζεις

Το ουρικό οξύ είναι μια ουσία του οργανισμού που παράγεται φυσιολογικά μέσω του μεταβολισμού των πουρινών. Οι πουρίνες αποτελούν τμήμα των πρωτεϊνών, που είτε βρίσκονται στις τροφές που καταναλώνουμε, είτε παράγονται από τον ίδιο τον οργανισμό μας. Η αποβολή του ουρικού οξέος από το σώμα γίνεται μέσω των ούρων.

Ουρικό οξύ τεστ

Το ουρικό οξύ είναι επωφελές για τον οργανισμό, καθώς έχει σημαντική ενδογενή αντιοξειδωτική δράση. Η αύξηση όμως του επιπέδου του ουρικού οξέος στο αίμα, πέραν του φυσιολογικού, προκαλεί την υπερουριχαιμία.

Περιεχόμενα:

Φυσιολογικές τιμές ουρικού οξέος

Οι φυσιολογικές τιμές του ουρικού οξέος κυμαίνονται μεταξύ 3,5 και 6,8 mg/dl.

Τιμές μεγαλύτερες από 6,8 mg/dl -που είναι το ανώτατο φυσιολογικό όριο- συνεπάγονται για το άτομο αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης νεφρολιθίασης, ουρικής αρθρίτιδας, αλλά και καρδιαγγειακών προβλημάτων.

Ο έλεγχος των επιπέδων του ουρικού οξέος γίνεται μέσα από αιματολογικές εξετάσεις. Αν εσείς ή οι αγαπημένοι σας για οποιονδήποτε λόγο δε μπορείτε να μετακινηθείτε, σας παρέχουμε τη δυνατότητα αιμοληψίας στο σπίτι, όπως και την παράδοση του δείγματος σε μικροβιολογικό εργαστήριο. Δείτε τις μεμονωμένες μας τιμές νοσηλευτικών πράξεων στο σπίτι.

Αυξημένο ουρικό οξύ συμπτώματα

Η κατάσταση της υπερουριχαιμίας εκδηλώνεται όταν τα επίπεδα του ουρικού οξέος αυξάνονται κατά πολύ στο αίμα.

Η εκδήλωση εμφανών συμπτωμάτων της δεν είναι σαφής. Τα χαρακτηριστικότερα συμπτώματα που υποδηλώνουν την μεταβολική αυτή διαταραχή είναι τα εξής:

  • Ξαφνικός και ισχυρός πόνος των αρθρώσεων.
  • Φλεγμονή, ερυθρότητα και διόγκωση στην πρώτη άρθρωση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού (ποδάγρα ή ουρική αρθρίτιδα).
  • Σχηματισμός τόφων, δηλαδή κρυστάλλων ουρικών αλάτων στους χόνδρους, στις αρθρώσεις, στους τένοντες, στα οστά και στους νεφρούς.
  • Σχηματισμός λίθων στους νεφρούς.

Μάλιστα μόνο ένα μικρό ποσοστό ατόμων με υπερουριχαιμία εμφανίζει οξεία ουρική αρθρίτιδα, ίσως και μετά το πέρας δεκαετιών. 

Στις ηλικιωμένες γυναίκες ειδικότερα, παρατηρούνται αυτά τα συμπτώματα σε αρκετές αρθρώσεις μαζί, πράγμα που μπορεί λανθασμένα να οδηγήσει τον ασθενή στο συμπέρασμα πως πρόκειται για ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Κάτι ενδιαφέρον που ίσως δεν γνωρίζετε:

Σύμφωνα με κλινική κι επιδημιολογική μελέτη, ηλικιωμένα άτομα με υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα, έχουν αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν άνοια – ιδιαίτερα αγγειακή ή μικτή άνοια. 

Αντίθετα, πρόσφατες μελέτες αποδεικνύουν ότι το αυξημένο ουρικό οξύ μπορεί να ασκήσει νευροπροστατευτικές δράσεις στη νόσο Αλτσχάιμερ, με την υποουριχαιμία (χαμηλά επίπεδα ουρικού οξέως) να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για ταχύτερη εξέλιξη της νόσου και πιθανό δείκτη υποσιτισμού.

Αυξημένο ουρικό οξύ αίτια (υπερουριχαιμία)

Η υπερουριχαιμία (το αυξημένο ουρικό οξύ στο αίμα), προκαλείται είτε από την αυξημένη παραγωγή ουρικού οξέος -που συνδέεται με τον μεταβολισμό των πουρινών ή με την καταστροφή των κυττάρων που παράγουν ουρικό οξύ-, είτε από την μειωμένη απέκκριση του ουρικού οξέος από τους νεφρούς.

Με βάση αυτές τις δύο βασικές κατηγορίες, θα εξετάσουμε τα αίτια επιδείνωσης του υψηλού επιπέδου ουρικού οξέος:

Η αυξημένη παραγωγή ουρικού οξέος σχετίζεται με τα εξής αίτια:

  • Διατροφή πλούσια σε πουρίνες (συκώτι, σαρδέλες, σάλτσα, φασόλια, αρακάς, μανιτάρια, αντζούγιες, θαλασσινά)
  • Υπερκατανάλωση αλκοόλ.
  • Νοσήματα όπως ο σακχαρώδης διαβήτης ή η ψωρίαση.
  • Γενετικές προδιαθέσεις-ανωμαλίες ενζύμων που σχετίζονται με το μεταβολισμό του ουρικού οξέος.
  • Πρωτοπαθής ή Ιδιοπαθής υπερουριχαιμία (αύξηση της τιμής του ουρικού οξέος στο αίμα)

Η μειωμένη αποβολή του ουρικού οξέος από τους νεφρούς οφείλεται σε:

  • Βλάβη των νεφρών/νεφρική ανεπάρκεια
  • Ανοσοκατασταλτικά φάρμακα
  • Καταστάσεις που οδηγούν σε ελάττωση του ph των ούρων
  • Καταστάσεις οξέωσης (διαβητική, γαλακτική, νηστεία)

Επιπλέον, η εκδήλωση και η εξέλιξη της υπερουριχαιμίας ως πάθησης που συνδέεται με το ουρικό οξύ και κατά συνέπεια με τις πουρίνες (πρωτεΐνες του σώματος ή των τροφών), εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από:

  • τη διατροφή
  • το σωματικό βάρος
  • την έλλειψη άσκησης
  • κληρονομικούς παράγοντες.

Τι ρίχνει το ουρικό οξύ

Τα αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος, μπορούν να περιοριστούν και να μειωθούν με τη βοήθεια μιας ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής, που δεν περιλαμβάνει τρόφιμα πλούσια σε πουρίνες, αλλά και μέσω μιας συνολικής προσαρμογής του τρόπου ζωής σας.

Η παχυσαρκία, και γενικότερα τα περιττά κιλά, ευνοούν τον κίνδυνο εμφάνισης ουρικής αρθρίτιδας, ειδικά σε νεότερης ηλικίας ανθρώπους. Επομένως:

  • η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους
  • η αποφυγή της κατανάλωσης αλκοόλ
  • η μέτρια καθημερινή άσκηση
  • και η αυξημένη κατανάλωση υγρών για σωστή ενυδάτωση και απομάκρυνση των πουρινών

αποτελούν παράγοντες καθοριστικής σημασίας για να «ρίξετε» τα επίπεδα ουρικού οξέος στον οργανισμό σας.

Ουρικό οξύ διατροφή – δίαιτα

Ουρικό οξύ διατροφή

Όπως προαναφέραμε, το ουρικό οξύ είναι το τελικό προϊόν της διάσπασης των πουρινών, ουσιών που είτε υπάρχουν στο σώμα, είτε βρίσκονται στις τροφές. Επομένως, η αύξηση της παραγωγής ουρικού οξέος πέρα των φυσιολογικών ορίων (υπερουριχαιμία), είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το είδος της διατροφής μας.

Παρακάτω θα βρείτε τις κατηγορίες τροφίμων που μπορούν να ωφελήσουν, αλλά και να επιδεινώσουν την διαταραχή αυτή του μεταβολισμού:

Τρόφιμα που επιτρέπονται

  • Γάλα, γιαούρτι, τυρί, (γαλακτοκομικά προϊόντα με λιπαρά σε χαμηλή περιεκτικότητας)
  • Ζυμαρικά, ρύζι, πατάτες (βραστές ή ψητές)
  • Φρούτα, χυμοί φρούτων
  • Αυγά
  • Λαχανικά (εκτός όσων αναφέρονται παρακάτω)
  • Ελαιόλαδο/ελιές
  • Μέλι
  • Δημητριακά και ψωμί (λευκό και καλαμποκιού, όχι ολικής άλεσης)
  • Φυστικοβούτυρο και ξηροί καρποί (εκτός από αμύγδαλα)
  • Ροφήματα (καφές, τσάι και κακάο)
  • Κρασί (σε μέτρια κατανάλωση, η οποία φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά)

Ακόμη, μπορείτε να καταναλώνετε με προσοχή και σε μικρές ποσότητες τα εξής τρόφιμα:

  • Κοτόπουλο, γαλοπούλα
  • Ψάρια (μεγάλα)
  • Κόκκινο κρέας (μοσχάρι, χοιρινό, αρνί, κατσίκι)
  • Όσπρια: Αρακά, φασόλια, σπανάκι, φακές,
  • Λαχανικά: μανιτάρια, ντομάτα, κουνουπίδι, σπαράγγια
  • Ψωμί και δημητριακά ολικής αλέσεως
  • Πλιγούρι βρώμης, πίτουρο σιταριού και φύτρο σιταριού

Τρόφιμα που απαγορεύονται

Πρώτες στη λίστα «αποκλεισμού» από το διαιτολόγιό σας πρέπει να βρίσκονται οι τροφές που είναι πλούσιες σε πουρίνες, όπως:

  • Εντόσθια (συκώτι μυαλά, νεφρά), ζωμός κρέατος, αρνίσια ή μοσχαρίσια γλυκάδια
  • Κρέας (προϊόν κυνηγιού)
  • Αμύγδαλα
  • Θαλασσινά (μύδια, χτένια αυγοτάραχο)
  • Μικρά ψάρια (σαρδέλες, σκουμπρί, ρέγκα, αντσούγιες)
  • Μαγιά
  • Μπύρα

Συχνές ερωτήσεις για τρόφιμα και ουρικό οξύ

1. Ουρικό οξύ και κανέλα

Η ισορροπία μεταξύ της απέκκρισης και της παραγωγής ουρικού οξέος από τον οργανισμό και της αποφυγής εμφάνισης διαταραχών, όπως η υπερουριχαιμία και κατά συνέπεια, νοσημάτων όπως η ουρική αρθρίτιδα, μπορεί να βελτιωθεί και με τη βοήθεια φυσικών προϊόντων και βοτάνων.

Ένα από αυτά είναι η κανέλα, η οποία άλλωστε είναι γνωστή για την αντιμικροβιακή, αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση της. Η κανέλα περιέχει το μεθανολικό εκχύλισμα Cinnamomum cassia, το οποίο μπορεί να αναστείλει την παραγωγή ενός ενζύμου που ευθύνεται για την αυξημένη παραγωγή ουρικού οξέος. 

Με την αναστολή λοιπόν της οξειδάσης ξανθίνης με το εκχύλισμα κανέλας, μπορεί να αποτραπεί η εμφάνιση ουρικής αρθρίτιδας.

2. Ουρικό οξύ ντομάτα

Η ντομάτα είναι ένα λαχανικό που αντενδείκνυται για όσους πάσχουν από υπερουριχαιμία. Αυτό οφείλεται στο ότι έχει μικρότερη συγκέντρωση πουρινών, αντιθέτως με τα σπαράγγια και το σπανάκι. Το μειωμένο pH (3,5 – 4,7) της ντομάτας, σε συνδυασμό με την οξύτητά της, αποδεικνύουν το ότι ελαττώνει την ικανότητα του οργανισμού για αποβολή του ουρικού οξέος.

Φυσικά, αυτό δεν αφορά όλα τα είδη ντομάτας Σαφώς, δεν επηρεάζουν με τον ίδιο τρόπο τα επίπεδα ουρικού οξέος όλα τα είδη ντομάτας, καθώς τα στοιχεία αυτά αφορούν στις σάλτσες ντομάτας, τις κέτσαπ, τα ποικίλα είδη, και όχι τόσο στις βιολογικές ντομάτες. 

Παρόλα αυτά, η ντομάτα αποτελεί ένα λαχανικό πλούσιο σε κάλιο, βιταμίνη C και νερό, φτωχό όμως σε πουρίνες και θερμίδες. Σαφώς λοιπόν, δεν είναι ανάμεσα στα «απαγορευτικά» τρόφιμα που πρέπει να αποκλείσετε εντελώς από την διατροφή σας, όπως είναι για παράδειγμα τα παχιά κρέατα, τα θαλασσινά, κ.ά. 

Το κατά πόσο επηρεάζεται η ουρική αρθρίτιδα από την κατανάλωση ντομάτας είναι κάτι που πρέπει να διερευνάται αναλόγως του κάθε ατόμου και οργανισμού.

3. Λεμόνι και ουρικό οξύ

Η αύξηση του επιπέδου ουρικού οξέος στο αίμα, μπορεί να αντιστραφεί με την πρόσληψη χυμού λεμονιού, καθώς θεωρείται πως βοηθά στην εξουδετέρωση και την αποβολή του από τον οργανισμό.

Ακόμη, το λεμόνι περιέχει βιταμίνη C, η οποία βοηθά στην ελάττωση του επιπέδου ουρικού οξέος. Για τον λόγο αυτό, μπορείτε να πίνετε σε καθημερινή βάση ένα ποτήρι ζεστό νερό με τον χυμό ενός λεμονιού με άδειο στομάχι και θα δείτε σημαντική βελτίωση στην ουρική αρθρίτιδα.

4. Ουρικό οξύ και καφές

Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, υπάρχει συσχετισμός μεταξύ της κατανάλωσης καφέ και των χαμηλότερων επιπέδων ουρικού οξέος. Βέβαια, η ξαφνική υπερκατανάλωση καφέ μπορεί να προκαλέσει μια οξεία κρίση ουρικής αρθρίτιδας, οπότε συνιστάται η μέτρια κατανάλωση καφέ (με καφεΐνη).

5. Ουρικό οξύ και κεράσια

Τα κεράσια είναι ένα φρούτο, που αποδεδειγμένα συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ουρικής αρθρίτιδας. Η κατανάλωσή τους μέσα στο διάστημα μόλις δύο ημερών από όσους έπασχαν από ουρική αρθρίτιδα, οδήγησε σε βελτίωση των συμπτωμάτων τους κατά 35%. 

Τα κεράσια (χυμός κερασιού Montmorency) λοιπόν, αποτελούν την μοναδική τροφή-καταλύτη για το σώμα, που έχει αποδειχθεί πως ελαττώνει τόσο δραστικά τα επίπεδα ουρικού οξέος, αποβάλλοντάς το μέσω των ούρων.  

Συχνές ερωτήσεις – Σύντομες απαντήσεις

1. Τι είναι το ουρικό οξύ ή υπερουριχαιμία;

Η υπερουριχαιμία είναι μια μεταβολική διαταραχή που προκαλείται όταν το ουρικό οξύ αυξάνεται πάνω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο στο αίμα.
Οφείλεται είτε στην αυξημένη παραγωγή ουρικού οξέος -που συνδέεται με τον μεταβολισμό των πουρινών ή με την καταστροφή των κυττάρων που παράγουν ουρικό οξύ-, είτε στη μειωμένη απέκκριση του ουρικού οξέος από τους νεφρούς. 

2. Φυσιολογικές τιμές ουρικού οξέος

Οι φυσιολογικές τιμές του ουρικού οξέος κυμαίνονται μεταξύ 3,5 και 6,8 mg/dl. Τιμές μεγαλύτερες από 6,8 mg/dl, που είναι το ανώτατο φυσιολογικό όριο, αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης νεφρολιθίασης, ουρικής αρθρίτιδας, αλλά και καρδιαγγειακών προβλημάτων.

3. Τι είναι η ουρική αρθρίτιδα (ή ποδάγρα);

Η ουρική αρθρίτιδα, αποτελεί μια φλεγμονώδη πάθηση των αρθρώσεων. Ο σχηματισμός στην επιφάνεια του χόνδρου και η απελευθέρωση στις αρθρώσεις σε μορφή κρυστάλλων ενός άλατος ουρικού οξέος, του ουρικού μονονατρίου, προκαλούν την ουρική αρθρίτιδα. Οι κρύσταλλοι αυτοί, σχηματίζονται λόγω της μεγάλης αύξησης των επιπέδων του ουρικού οξέος στο αίμα (υπερουριχαιμία).

Η οξεία ουρική αρθρίτιδα εκδηλώνεται με ερυθρότητα και διόγκωση στην άρθρωση της βάσης του μεγάλου δακτύλου του ποδιού (ποδάγρα).  Εάν δεν ληφθεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή, η νόσος εξελίσσεται σε χρόνια ουρική αρθρίτιδα.

4. Πόνος στη φτέρνα ουρικό οξύ

Η υπερουριχαιμία μπορεί να προκαλέσει έντονη δυσφορία και πόνο στη φτέρνα ή/και στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού λόγω φλεγμονής.

5. Χαμηλό ουρικό οξύ. Είναι καλό;

Δεν έχει καμία αρνητική επίπτωση στον οργανισμό, αρκεί να διερευνηθεί η αιτία της πτώσης του για αποκλεισμό ενδεχόμενων αιτιών παθολογικής προέλευσης.

Πηγές:

Σχολιάστε

Η Εταιρεία Άγιος Εφραίμ συστάθηκε το 2017 με σκοπό την κατ’ οίκον φροντίδα ατόμων τρίτης ηλικίας. Στόχος μας ήταν να εξασφαλίσουμε την αξιοπρεπή και ασφαλή διαβίωση των ηλικιωμένων στην οικεία τους.

Επικοινωνία

211 118 0300

office@agiosefraim.com

Βασιλέως Παύλου 161, Σπάτα

Social Media