Υπνηλία Ηλικιωμένων – Μάθε τα Πάντα

Η διαδικασία της γήρανσης μπορεί να αποβεί δύσκολη και σκληρή για το σώμα και να οδηγεί συχνά σε αίσθημα υπερβολικής κόπωσης. Παράλληλα, μεγάλο ποσοστό ηλικιωμένων αντιμετωπίζει μείωση της ποιότητας του βραδινού ύπνου, με αποτέλεσμα να είναι διαρκώς κουρασμένοι κατά τη διάρκεια της ημέρας (υπνηλία ηλικιωμένων). 

Αυτό οφείλεται στο ότι οι ηλικιωμένοι δυσκολεύονται να βολευτούν αρκετά λόγω διαφόρων πόνων ή ενοχλήσεων ή ενδεχομένως να σηκώνονται τακτικά από το κρεβάτι για να πάνε στην τουαλέτα στη μέση της νύχτας. 

Για πολλούς ηλικιωμένους, αυτή η έλλειψη ύπνου αντισταθμίζεται με έναν παρατεταμένο μεσημεριανό ύπνο. 

Υπνηλία Ηλικιωμένων - Μάθε τα Πάντα

Δεν είναι όμως φυσιολογικό οι ηλικιωμένοι να περνούν όλη την ημέρα στο κρεβάτι ή να κοιμούνται όλη την υπόλοιπη ημέρα στην πολυθρόνα μπροστά στην τηλεόραση αντί να ασχολούνται με τις καθημερινές τους δραστηριότητες. 

Περίπου το 20% των ηλικιωμένων βιώνει υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη μιας υποκείμενης κατάστασης υγείας και όχι απλώς της διαδικασίας γήρανσης.

Η υπερβολική υπνηλία στους ηλικιωμένους κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να είναι σύμπτωμα προβλημάτων υγείας, όπως η άπνοια ύπνου, η γνωστική εξασθένηση ή καρδιαγγειακά προβλήματα.

Μπορεί επίσης να προκληθεί από θέματα ρουτίνας, όπως η στέρηση ύπνου, οι μη ιδανικές συνθήκες ύπνου τη νύχτα ή ακόμη και η πλήξη.

Στο άρθρο που ακολουθεί θα εξετάσουμε αναλυτικά τις αιτίες της υπνηλίας στην τρίτη ηλικία, τα συνήθη προβλήματα ύπνου, καθώς και συμβουλές για την αντιμετώπιση της υπνηλίας ηλικιωμένων.

Γεροντική υπνηλία αιτίες

Η υπερβολική υπνηλία στην τρίτη ηλικία μπορεί να προκληθεί από προϋπάρχουσες καταστάσεις έως ιατρικές θεραπείες. 

Παρακάτω αναφέρονται ορισμένες κοινές αιτίες για τον λήθαργο στους ηλικιωμένους:

1. Άγχος ή/και κατάθλιψη

Όταν τα έντονα συναισθήματα κατακλύζουν έναν ηλικιωμένο, μπορεί μερικές φορές να εκδηλωθούν ως σωματικά συμπτώματα, όπως η ακραία κόπωση και η υπνηλία.

Η κατάθλιψη μπορεί να κάνει οποιονδήποτε, είτε είναι νέος είτε ηλικιωμένος, να χάσει την επιθυμία ενασχόλησης με αγαπημένες του δραστηριότητες.

Όμως αυτό δεν αποτελεί καθόλου φυσιολογικό μέρος της γήρανσης, ενώ μπορεί επίσης να προκαλέσει αίσθημα υπερβολικής κόπωσης. 

Η κατάθλιψη μπορεί να οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως: ακραία πλήξη, απώλεια της αίσθησης του σκοπού, αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή, θάνατος αγαπημένων προσώπων, αδυναμία ενασχόλησης με αγαπημένες δραστηριότητες, οικογενειακές δυσκολίες, μοναξιά και πλήθος άλλων προκλήσεων. 

Η κατάθλιψη αποτελεί μια ιατρική κατάσταση που μπορεί να αντιμετωπιστεί με την κατάλληλη ιατρική φροντίδα, θεραπεία και ψυχολογική υποστήριξη τόσο από επαγγελματίες, όσο και από την οικογένεια και τους φίλους.

2. Άνοια

Η υπερβολική υπνηλία και η στέρηση ύπνου είναι κοινά συμπτώματα των ηλικιωμένων με άνοια. Η κόπωση μπορεί να επιδεινώσει περισσότερο τα συμπτώματα της άνοιας, γι’ αυτό και θα πρέπει το άτομο να αναζητήσει άμεσα θεραπεία μόλις διαπιστώσει υπερβολική υπνηλία ή στέρηση ύπνου.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που διερευνά τη σύνδεση μεταξύ της υπνηλίας με τη γνωστική έκπτωση και την άνοια στους ηλικιωμένους. Οι αλλαγές στα πρότυπα του ύπνου είναι συχνές στα άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ και άλλους τύπους άνοιας. 

Οι αλλαγές αυτές πιστεύεται ότι οφείλονται στη δυσλειτουργία του κύκλου ύπνου-αφύπνισης λόγω παθοφυσιολογικών διεργασιών στην άνοια, ιδίως εκείνων που επηρεάζουν τον υποθάλαμο και το εγκεφαλικό στέλεχος. 

Εκτός από τις διαταραχές του ύπνου, υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη σχέση μεταξύ της διάρκειας του ύπνου και της άνοιας.

Βάσει μελετών, τόσο η μικρή όσο και η μεγάλη διάρκεια του ύπνου συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άνοιας.

3. Παρενέργειες Φαρμακευτικής αγωγής

Πολλοί ηλικιωμένοι αντιμετωπίζουν μια σειρά από παθήσεις με τη βοήθεια διαφορετικών φαρμάκων, μερικά από τα οποία μπορεί να μην αλληλεπιδρούν καλά μεταξύ τους ή να έχουν ανεπιθύμητες παρενέργειες, μία από τις οποίες μπορεί να είναι η υπερβολική υπνηλία. 

Είναι σημαντικό να παραμένετε σε επαφή με τον γιατρό του αγαπημένου σας προσώπου και να σημειώνετε τυχόν αλλαγές στα φάρμακα ή τυχόν παρενέργειες όταν υπάρχουν αλλαγές στα φάρμακα. 

Ο μέσος ηλικιωμένος παίρνει 4-5 διαφορετικά φάρμακα. Ενημερωθείτε για τις αναμενόμενες παρενέργειες που μπορεί να συνοδεύουν κάθε φάρμακο και προσέξτε για τυχόν σωματικές ή συμπεριφορικές αλλαγές που θα μπορούσαν να συνδέονται με τα συνταγογραφούμενα ή μη συνταγογραφούμενα φάρμακα που λαμβάνει ο αγαπημένος σας.

4. Διαταραχές ύπνου

Η υπνική άπνοια, το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών και η ναρκοληψία μπορούν να επηρεάσουν τη συνολική υγεία και την ποιότητα ζωής αλλά και ύπνου ενός ηλικιωμένου.

5. Λοιμώξεις

Ασθένειες όπως η πνευμονία, η γρίπη ή οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος μπορούν να προκαλέσουν αίσθημα κόπωσης στους ηλικιωμένους.

6. Ανάρρωση και θεραπεία

Ιατρικές θεραπείες όπως η χημειοθεραπεία ή η ανάρρωση από κάποια χειρουργική επέμβαση ενδέχεται να κάνουν τους ηλικιωμένους ενήλικες να αισθάνονται εξουθενωμένοι.

7. Έλλειψη θρεπτικών συστατικών

Όταν οι ηλικιωμένοι έχουν χαμηλά επίπεδα θρεπτικών συστατικών – όπως ο σίδηρος ή η βιταμίνη Β12 και η βιταμίνη D – στον οργανισμό τους, μπορεί συχνά να νιώθουν υποτονικοί και αδύναμοι.

8. Χρόνιες ασθένειες

Η κόπωση μπορεί να εμφανιστεί ως σύμπτωμα σε ενήλικες που πάσχουν από αυτοάνοσες διαταραχές, ορμονικές ανισορροπίες, καρδιακά προβλήματα, πνευμονικές παθήσεις ή καρκίνο.

Υπνηλία Ηλικιωμένων - Μάθε τα Πάντα

Υπνηλία ηλικιωμένων αντιμετώπιση

Έρευνες έχουν δείξει ότι οι ηλικιωμένοι μπορούν να λάβουν μέτρα για να βελτιώσουν τον βραδινό ύπνο τους, ώστε να αντιμετωπίσουν την γεροντική υπνηλία. 

Αυτά τα βήματα συχνά περιλαμβάνουν την εστίαση στη βελτίωση της υγιεινής του ύπνου και την ανάπτυξη συνηθειών που ενθαρρύνουν την ποιότητα του ύπνου. 

1. Άσκηση

Οι ηλικιωμένοι που ασκούνται τακτικά κοιμούνται πιο γρήγορα, κοιμούνται περισσότερο και η ποιότητα του ύπνου τους είναι καλύτερη. Η άσκηση είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορούν να κάνουν οι ηλικιωμένοι για την υγεία τους. 

2. Μείωση περισπασμών στο υπνοδωμάτιο

Οι τηλεοράσεις, τα smartphones και τα έντονα φώτα μπορούν δυσκολέψουν τη διαδικασία του ύπνου. Η τηλεόραση καλό είναι να τοποθετηθεί σε άλλο δωμάτιο πέραν της κρεβατοκάμαρας και να μην πέφτει ο ηλικιωμένος για ύπνο με την τηλεόραση ανοιχτή. 

Επίσης, είναι εξίσου βοηθητικό να απομακρυνθούν οι ηλεκτρονικές συσκευές από την κρεβατοκάμαρα, η οποία θα αποτελεί τον κατεξοχήν χώρο του σπιτιού για ύπνο.

3. Αποφυγή ουσιών που αποθαρρύνουν τον ύπνο

Ουσίες όπως το αλκοόλ, ο καπνός, η καφεΐνη, ακόμη και μεγάλα γεύματα αργά μέσα στην ημέρα μπορούν να κάνουν τον ύπνο πιο δύσκολο. 

Η διακοπή του καπνίσματος, η μείωση της πρόσληψης καφεΐνης και το δείπνο τουλάχιστον τέσσερις ώρες πριν από τον ύπνο αποτελούν αποτελεσματικούς τρόπους για τη βελτίωση της διάρκειας και της ποιότητας του ύπνου.

4. Διατήρηση τακτικού προγράμματος ύπνου

Η γήρανση μπορεί να κάνει πιο δύσκολη την ανάκτηση του χαμένου ύπνου. Καλό είναι να αποφεύγονται οι ξαφνικές αλλαγές στο πρόγραμμα ύπνου.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει το ηλικιωμένο άτομο να πηγαίνει για ύπνο και να ξυπνάει την ίδια ώρα κάθε μέρα και να προσέχει ώστε να μην κοιμάται για πολλή ώρα ή πολύ κοντά στην ώρα του ύπνου.

5. Υιοθέτηση ρουτίνας πριν από τον ύπνο

Οι ηλικιωμένοι πρέπει να βρουν δραστηριότητες που τους βοηθούν να χαλαρώσουν πριν από τον ύπνο.

Πολλοί ηλικιωμένοι για παράδειγμα, απολαμβάνουν να κάνουν ένα ζεστό μπάνιο, να διαβάζουν ή να βρίσκουν λίγο χρόνο ηρεμίας πριν πέσουν για ύπνο.

Πηγές:

Συχνές ερωτήσεις

1. Χρειάζονται λιγότερο ύπνο οι ηλικιωμένοι;

Το ότι οι ηλικιωμένοι χρειάζονται λιγότερο ύπνο από τα νεότερα άτομα αποτελεί κοινή παρανόηση.

Πολλοί ηλικιωμένοι δυσκολεύονται να κοιμηθούν όσο έχουν ανάγκη στην πραγματικότητα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζονται λιγότερο ύπνο.

Σε γενικές γραμμές, οι ενήλικες πρέπει να επιδιώκουν να κοιμούνται τουλάχιστον επτά ώρες κάθε βράδυ.

2. Γιατί αλλάζουν οι συνήθειες του ύπνου με την πάροδο του χρόνου;

Η ομοιόσταση του ύπνου μειώνεται με τη γήρανση. Η σχετιζόμενη με την ηλικία μείωση της αποτελεσματικότητας του ύπνου μπορεί να οφείλεται εν μέρει στη μειωμένη ομοιοστατική πίεση του ύπνου με τη γήρανση.

Επίσης, αυτή η μειωμένη ομοιοστατική πίεση ύπνου συμβάλλει σε αυξημένο αριθμό νυχτερινών αφυπνίσεων και μειωμένη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.

3. Πώς επηρεάζει η γήρανση τον ύπνο;

Η γήρανση επηρεάζει διαφορετικά τους ανθρώπους. Ενώ ορισμένοι ηλικιωμένοι μπορεί να μην έχουν σημαντικές διαταραχές στον ύπνο τους, άλλοι παραπονιούνται ότι κοιμούνται λιγότερο και έχουν χειρότερη ποιότητα ύπνου. Οι ειδικοί έχουν διαπιστώσει αρκετές κοινές διαταραχές του ύπνου στους ηλικιωμένους, όπως:

Μετατόπιση του προγράμματος ύπνου: Καθώς οι άνθρωποι γερνούν, οι κιρκάδιοι ρυθμοί του οργανισμού μετατοπίζονται χρονικά προς τα εμπρός.

Πολλοί ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας βιώνουν αυτή τη φάση της πρόωρης κόπωσης, καθώς κουράζονται νωρίτερα το απόγευμα και ξυπνούν νωρίτερα το πρωί.

Αλλαγές στην αρχιτεκτονική του ύπνου: Έρευνες έχουν επίσης δείξει ότι καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, συχνά παρουσιάζουν αλλαγές στην αρχιτεκτονική του ύπνου τους.

Η αρχιτεκτονική του ύπνου αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι περνούν κυκλικά από τα διάφορα στάδια του ύπνου.

Οι ηλικιωμένοι περνούν περισσότερο χρόνο στα πρώιμα, ελαφρύτερα στάδια του ύπνου και λιγότερο χρόνο στα μεταγενέστερα, βαθύτερα στάδια.

Αυτές οι αλλαγές μπορεί να συμβάλλουν στο να ξυπνούν οι ηλικιωμένοι πιο συχνά κατά τη διάρκεια της νύχτας και να έχουν πιο αποσπασματικό και λιγότερο ξεκούραστο ύπνο.

Δυσκολία προσαρμογής σε αλλαγές στο πρόγραμμα ύπνου: Οι μεταβολές στον τρόπο με τον οποίο το σώμα ρυθμίζει τους κιρκάδιους ρυθμούς καθιστούν πιο δύσκολο για τους ηλικιωμένους να προσαρμοστούν σε ξαφνικές αλλαγές στο πρόγραμμα του ύπνου τους, όπως κατά τη διάρκεια της θερινής ώρας ή όταν βιώνουν τζετ λαγκ.

– Μεσημεριανός ύπνος: Εκτιμάται ότι περίπου το 25% των ηλικιωμένων ενηλίκων κάνουν μεσημεριανό ύπνο, σε σύγκριση με περίπου 8% των νεότερων ενηλίκων.

4. Ποια είναι τα βασικά tips για διατήρηση σωστής υγιεινής ύπνου στους ηλικιωμένους;

Ο λήθαργος των ηλικιωμένων μπορεί να αντιμετωπιστεί με την υιοθέτηση και την διατήρηση καλής υγιεινής ύπνου. Παρακάτω θα βρείτε μερικούς τρόπους για να το πετύχετε:

– Χρησιμοποιήστε το κρεβάτι μόνο για ύπνο.
– Πηγαίνετε για ύπνο την ίδια ώρα κάθε βράδυ και ξυπνήστε την ίδια ώρα κάθε πρωί.
– Βεβαιωθείτε ότι ο χώρος ύπνου είναι δροσερός, σκοτεινός, ήσυχος και χαλαρωτικός.
– Αποφύγετε το αλκοόλ, την καφεΐνη και τα μεγάλα γεύματα πριν τον ύπνο.
– Ασκηθείτε κατά τη διάρκεια της ημέρας για να σας βοηθήσει να κοιμηθείτε πιο εύκολα τη νύχτα.

Σχολιάστε

Η Εταιρεία Άγιος Εφραίμ συστάθηκε το 2017 με σκοπό την κατ’ οίκον φροντίδα ατόμων τρίτης ηλικίας. Στόχος μας ήταν να εξασφαλίσουμε την αξιοπρεπή και ασφαλή διαβίωση των ηλικιωμένων στην οικεία τους.

Επικοινωνία

211 118 0300

office@agiosefraim.com

Βασιλέως Παύλου 161, Σπάτα

Social Media